Με ισχυρή παρουσία από την Κρήτη έγινε σήμερα στην Αθήνα η εκδήλωση για την ανάδειξη και τη διάσωση του μνημειακού λόφου Παπούρα, στο πλαίσιο της εκστρατείας Save Papoura.

Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στην αίθουσα Cinobo Όπερα και σηματοδότησε την έναρξη του φετινού κύκλου διαλέξεων «Περιηγήσεις με την Αρχαιολογική Υπηρεσία». Κεντρική ομιλήτρια ήταν η αρχαιολόγος και επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας της Παπούρας, Δανάη Κοντοπόδη, η οποία παρουσίασε τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της έρευνας για το εντυπωσιακό κυκλικό οικοδόμημα, μοναδικό για τη σπανιότητά του στον ελλαδικό χώρο.

Κεντρική ομιλήτρια είναι η υπεύθυνη της ανασκαφής από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, Δανάη Κοντοπόδη, η οποία θα αναπτύξει το θέμα: «Προκαταρκτικά αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στο ύψωμα Παπούρα».

Η συγκεκριμένη εκδήλωση σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας σειράς διαλέξεων με τον τίτλο «Περιηγήσεις με την Αρχαιολογική Υπηρεσία», οι οποίες διοργανώνονται από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων με τη στήριξη του Δήμου Μινώα Πεδιάδας.

Στην Αθήνα βρέθηκε αντιπροσωπεία πολιτών και εκπροσώπων φορέων από την Κρήτη, οι οποίοι ταξίδεψαν με το πλοίο της γραμμής, για να παραστούν και να εκφράσουν εμπράκτως τη στήριξή τους στην προσπάθεια διάσωσης και ανάδειξης του μνημείου.

Από τον πολιτικό κόσμο παρόντες ήταν ο αρχηγός της αξιωματικής
αντιπολίτευσης και Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, οι βουλευτές
Μιλένα Αποστολάκη, Ελένη Βατσινά,   Δημήτρης Μάντζος, Παύλος Χρηστίδης,
Μανόλης Χριστοδουλάκης από το ΠΑΣΟΚ, Σία Αναγνωστοπούλου από τη Νέα
Αριστερά, ο Πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας Στέφανος Κασσελάκης, ο
Αντιπεριφερειάρχης  Νίκος Συριγωνάκης, όπως επίσης, ο Πρόεδρος της
Πανελλήνιας Ομοσπονδίας κρητικών Σωματείων Μανώλης Πατεράκης, η Πρόεδρος
της Παγκρητίου Ενώσεως Ρένα Βασιλάκη και η Γενική Γραμματέας Μαρίνα
Καλαϊτζάκη, καθώς και τα μέλη Καρασταμάτη Μαρία  και Παλαιάκη Αντωνιάδου
Αναστασία, μέλη του Συλλόγου Πεδιαδιτών Αθήνας και όλων των Κρητικών
Συλλόγων, εκπρόσωποι αρχαιολογικών, επιστημονικών και πολιτιστικών
φορέων και πλήθος πολιτών που στήριξαν με την παρουσία τους τον κοινό
αγώνα για τη διάσωση του μνημείου.

Στην ομιλία του ο δήμαρχος Μινωα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου αναφέρθηκε  στις κινήσεις του Δήμου για την προστασία της Παπούρας, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη κατατεθεί τρεις ιεραρχικές προσφυγές από τον ΣΕΑ, τον ΣΕΚΑ και το Δήμο, ενάντια στην απόφαση τοποθέτησης ραντάρ στο λόφο.

«Η ευθύνη μας απέναντι στις μελλοντικές γενιές είναι ιερή. Οφείλουμε να διαφυλάξουμε ό,τι μας συνδέει με το παρελθόν και να μην το θυσιάσουμε στο βωμό μιας αμφίβολης ευκολίας. Είναι αδιανόητο ένα μνημείο που συγκαταλέγεται στις πέντε μεγαλύτερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της χρονιάς να κινδυνεύει με καταστροφή αντί να αναδεικνύεται ως νέο τοπόσημο της Πεδιάδας και της Κρήτης».

Ο Δήμαρχος κατήγγειλε την απόφαση για τοποθέτηση ραντάρ, ζήτησε την ακύρωσή της, την ανακήρυξη του λόφου ως αρχαιολογικού χώρου υψίστης σημασίας, την προστασία και ανάδειξή του. «Η Παπούρα θα παραμείνει ελεύθερη και ανέγγιχτη. Θα γίνει ζωντανό σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές. Υπάρχουν λύσεις πιθανόν με μεγαλύτερο κόστος ή χρόνο. Σε κάθε περίπτωση, αυτή δεν είναι η μόνη, τεχνικά εφικτή λύση για το ραντάρ και σίγουρα για τον χρόνο εμείς δε φέρουμε καμία ευθύνη και δεν θα αποδεχτούμε μια λύση που «σφιχταγκαλιάζει» το μνημείο με την τοποθέτηση ραντάρ σε απόσταση αναπνοής από αυτό. Έχουμε χρέος να προστατεύσουμε το Μνημείο και να συνεχίσουμε τον αγώνα μας, σε συνεργασία με τους θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς», κατέληξε, ευχαριστώντας τον κόσμο που βρέθηκε στο πλευρό του Δήμου και των Αρχαιολόγων.

(Ο πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας Στέφανος Κασσελάκης και ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδος Βασίλης Κεγκέρογλου)

Ο κ. Κασσελάκης εξέφρασε τη στήριξη του Κινήματος Δημοκρατίας στις προσπάθειες διάσωσης του μνημείου, το οποίο απειλείται από τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ραντάρ στο σημείο.

Το Κίνημα Δημοκρατίας βρίσκεται στο πλευρό της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας, στηρίζοντας κάθε θεσμική ενέργεια για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων η κ. Κοντοπόδη, έχουν πραγματοποιηθεί ήδη τα 2/3 της ανασκαφής, που αποκάλυψε μια σπάνια μνημειακή κυκλική κατασκευή διαμέτρου 48-50μ., εντυπωσιακή λόγω του μεγέθους, της πρωιμότητας, αλλά και του αρχιτεκτονικού της σχεδιασμού. Το κυκλικό αυτό κτίσμα με τη λαβυρινθώδη αρχιτεκτονική διάρθρωση δεν έχει παράλληλο στην προϊστορική Κρήτη ή στον Αιγαιακό χώρο.

Η κ. Κοντοπόδη ανέλυσε την πολυπλοκότητα και τεχνική αρτιότητα της κατασκευής, επισημαίνοντας ότι η επιμελημένη στιβαρή δαιδαλώδης κατασκευή προϋποθέτει σημαντική εργασία, εξειδικευμένη εμπειρία, μαθηματικές ή και αστρονομικές γνώσεις και μια κεντρική διοίκηση, που οργάνωσε την κατασκευή του.

Με τα έως τώρα δεδομένα χρονολογείται περίπου από το 3.000-1.700 π.Χ με αλλεπάλληλες κατασκευαστικές φάσεις. Η συνεχής μέριμνα γενεών επί αιώνες για τις μετασκευές, επιδιορθώσεις των τοίχων, υποστυλώσεις και προσθήκες γύρω από τον κεντρικό θόλο καταδεικνύουν ότι πρόκειται για ένα μνημείο αναφοράς για τους κατοίκους της περιοχής.

Η επικεφαλής της ανασκαφής, υπογράμμισε ότι το κυκλικό κτήριο της Παπούρας αποτελεί μνημειακή κατασκευή μοναδική στο είδος της, τεκμηριώνοντας το τεχνικό και πολιτιστικό επίπεδο του ευφυούς μινωικού πολιτισμού, πολύ πριν την κατασκευή των πολυδαίδαλων μινωικών ανακτόρων.

Η κατασκευή του στην προανακτορική περίοδο ίσως συνδέεται με την παρουσία ισχυρών φατριών/τοπαρχών που για λόγους ίσως κοινωνικής προβολής ή και κοινοτικής συνοχής επιδόθηκαν στην ανέγερση επιβλητικών μνημείων, για την τέλεση συλλογικών συμποσιακών δράσεων. Αυτές οι δραστηριότητες φαίνεται ότι συνεχίστηκαν συστηματικά σε όλη τη διάρκεια της παλαιοανακτορικής εποχής και έληξαν στην αυγή της νεοανακτορικής περιόδου με την επέκταση της νεοανακτορικής ισχύος της Κνωσού.

Η παρουσία κεραμεικής των αρχαϊκών χρόνων (7ος-6ος αι. π.Χ.), που συνδέεται επίσης με συμποσιακές πρακτικές, υποδηλώνει την πιθανή διατήρηση της προγονικής συλλογικής μνήμης και στους ιστορικούς χρόνους.

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων Κώστας Πασχαλίδης χαρακτήρισε την Παπούρα «ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα του 21ου αιώνα για το προϊστορικό Αιγαίο», λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Μεταξύ ουρανού και γης, κυκλικό, σύνθετο και δαιδαλώδες, αντιστέκεται εδώ και 41 αιώνες από τον αφανισμό της ύλης του. Ένα μνημείο της κρητικής αρχαιολογίας, που αν είχε ανασκαφεί από τον Έβανς ή τον Ξανθουδίδη θα το γνωρίζαμε όσο τον Δίσκο της Φαιστού — θα ήταν στα γραμματόσημα, στη διδακτέα ύλη και στο διαβατήριό μας»

Δείτε το βίντεο με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στο ύψωμα Παπούρα:

 

Υπενθυμίζεται πως  η ανασκαφή της ΕΦΑ Ηρακλείου στο λόφο Παπούρα κέρδισε το βραβείο «International Archaeological Discovery Award ‘Palmyra’», που είναι αφιερωμένο στη μνήμη του αρχαιολόγου Khaled al-Asaad που έδωσε τη ζωή του για τις αρχαιότητες της Παλμύρας, αλλά και το βραβείο ‘Special Award’ (βραβείο κοινού) του Mediterranean Exchange of Archaeological Tourism.

Η τελετή βράβευσης θα λάβει χώρα στις 31.10.25 στο Paestum, σύμφωνα με την ανακοίνωση της οργανωτικής επιτροπής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Λύθηκε το μυστήριο: Τα ξημερώματα της Δευτέρας η απελευθέρωση των ομήρων από την Χαμάς