Η 25η Αυγούστου 1898 αποτέλεσε καθοριστικό σημείο για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Την ημέρα αυτή, στις 2 το μεσημέρι είχε ξεκινήσει ο μεγάλος «αρμπεντές» των Τούρκων (με την συνδρομή και των Τουρκοκρητικών), εις βάρος του άμαχου χριστιανικού πληθυσμού του Ηρακλείου.
Η αιτία ήταν η παράδοση των διοικητικών υπηρεσιών της πόλης, απ' τους μουσουλμάνους στους χριστιανούς, απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων, στα πλαίσια της αυτονομίας της Κρητικής Πολιτείας.

Τα δραματικά γεγονότα ξεκίνησαν όταν οι χριστιανοί υπάλληλοι πήγαν να παραλάβουν την υπηρεσία του τελωνείου της πόλης, συνοδευόμενοι από ένα μικρό βρετανικό στρατιωτικό τμήμα. Ο μουσουλμανικός όχλος, με την πλήρη ανοχή των τουρκικών στρατιωτικών και διοικητικών αρχών, κινήθηκε σε μια φοβερής αγριότητας σφαγή κατέσφαξε  άμαχο πληθυσμό, έβαλε φωτιές και λεηλάτησε σπίτια και καταστήματα.

Το επίκεντρο των τραγικών γεγονότων μεταφέρθηκε σύντομα στην περιοχή Βεζίρ Τσαρσί (σημερινή οδός 25ης Αυγούστου). 

Οι νεκροί από αυτές τις σφαγές υπολογίζονται σε 400-700, ενώ θανατώθηκαν και 18 Άγγλοι στρατιώτες.

Οι μουσουλμάνοι όμως έκαναν το «λάθος» και είχαν σκοτώσει και την βρετανική φρουρά (17 Σκωτσέζους) που συνόδευε τους χριστιανούς υπαλλήλους. Αυτό το γεγονός -πέρα από την κατακραυγή που είχαν προκαλέσει στην Ευρώπη οι ωμότητες τους Τούρκων- συνετέλεσε στην αλλαγή πλεύσης και ανοχής των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στους Τούρκους, οι οποίοι πλέον θα καλούνταν να αποχωρήσουν απ' το νησί.

Η Βασιλική του Αγίου Τίτου, που την είχαν μετατρέψει σε τζαμί, το Βεζίρ Τζαμί, έδωσε το όνομα στην περιοχή Βεζίρ Τσαρσί.

Τα αιματηρά γεγονότα της άλλαξαν πάλι το όνομα σε οδό «Μαρτύρων 25ης Αυγούστου». Σήμερα έχει εξαφανιστεί από τις πινακίδες του δρόμου η λέξη «Μαρτύρων» και μένει μόνο το «25ης Αυγούστου»

Η 25ης Αυγούστου σήμερα είναι πεζόδρομος και είναι ο δρόμος με τα ομορφότερα νεοκλασικά κτίρια στο Ηράκλειο, που αναπαλαιωμένα πλέον  στεγάζουν τις πιο εύρωστες οικονομικά επιχειρήσεις και τις Δημοτικές υπηρεσίες του Ηρακλείου. Δεν είναι τυχαίο ότι η 25ης Αυγούστου με σατυρική διάθεση ονομάστηκε "οδός Πλάνης", γιατί ο επισκέπτης που έρχεται από το λιμάνι και βλέπει τα όμορφα αυτά κτίρια, σχηματίζει μία πρώτη εικόνα για την πόλη που δυστυχώς διαψεύδεται στη συνέχεια.

Ο πρώτος Επίσκοπος της Κρήτης

Ωστόσο, η 25η Αυγούστου έχει διπλή σημασία για τους Ηρακλειώτες, αφού εκείνη την ημέρα τιμάται η μνήμη του Αποστόλου Τίτου, που ήταν ο πρώτος Επίσκοπος της Κρήτης και στενός συνεργάτης του Αποστόλου Παύλου.

Ο Άγιος Τίτος ήταν μια χαρισματική προσωπικότητα που διακρινόταν για τη μόρφωση και την ευφυΐα του. Έλληνας στην καταγωγή, ασπάστηκε τον Χριστιανισμό από τον Απόστολο Παύλο, τον οποίο ακολούθησε στη δεύτερη άνοδό του στην Ιερουσαλήμ και κατόπιν πήγε στην Κόρινθο. Επιστρέφοντας ακολούθησε τον Απόστολο Παύλο και το 58 μ.Χ. βρέθηκαν μαζί στην Κρήτη, όπου ο Παύλος τοποθέτησε τον Τίτο στη θέση του Επισκόπου, με αποστολή να διδάξει το Χριστιανισμό στο νησί.

Ο Άγιος Τίτος αναφέρεται ότι πέθανε στην Κρήτη το έτος 105.

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος η μνήμη του Αγίου Τίτου τιμάται με ιδιαίτερη λαμπρότητα στο Ηράκλειο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Διαμαρτυρία για τα θανατηφόρα τροχαία - Εκατοντάδες Χανιώτες έκλεισαν με τα σώματά τους τον ΒΟΑΚ

Επίθεση της Χεζμπολάχ στο βόρειο Ισραήλ - Αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ στο νότιο Λίβανο (βίντεο)

Ηράκλειο: Μηχανάκια πάνω σε οδεύσεις τυφλών - Φωτογραφίες αναγνώστη