Αβεβαιότητα επικρατεί για τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή μετά την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, που έγιναν στο Ισλαμαμπάντ με την μεσολάβηση του Πακιστάν. ΗΠΑ και Ιράν ρίχνουν την ευθύνη ο ένας στον άλλον για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, τα σημαντικά ζητήματα που τέθηκαν σε συζήτηση, δεν είναι δυνατόν να επιλυθούν από την πρώτη συνάντηση.

Οι συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έληξαν χωρίς συμφωνία και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για την αποτυχία των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, κατά τη διάρκεια μιας δύο εβδομάδων εκεχειρίας στον πόλεμό τους. Ο Γκαλίμπαφ, πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, δήλωσε την Κυριακή ότι η αντιπροσωπεία του έθεσε «προοδευτικές» πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια των συνομιλιών του Σαββάτου, αλλά οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της ιρανικής αντιπροσωπείας

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας, δήλωσε νωρίτερα ότι οι συνομιλίες έληξαν χωρίς συμφωνία. «Τα κακά νέα είναι ότι δεν έχουμε καταλήξει σε συμφωνία και νομίζω ότι αυτά είναι κακά νέα για το Ιράν πολύ περισσότερο από ό,τι για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», δήλωσε έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Οι συνομιλίες - η πρώτη άμεση επαφή μεταξύ των δύο χωρών σε αυτό το επίπεδο από την Ιρανική Επανάσταση του 1979 - αποκάλυψαν βαθιές διαιρέσεις σε βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και του Στενού του Ορμούζ, το οποίο ουσιαστικά βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Τεχεράνης από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο de facto αποκλεισμός της πλωτής οδού, μέσω της οποίας διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου, έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση και έχει αναστατώσει τις χρηματιστηριακές αγορές παγκοσμίως. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, οι συνομιλίες, που διεξήχθησαν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και οι οποίες διήρκεσαν περισσότερες από 21 ώρες, «δεν ήταν ούτε σημαντική πρόοδος ούτε κατάρρευση». Ας ρίξουμε μια ματιά σε όσα είπε η κάθε πλευρά και ποια είναι τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον: Τι είπαν οι ΗΠΑ; Οι ΗΠΑ απέδωσαν την έλλειψη μιας σημαντικής εξέλιξης κυρίως στην υποτιθέμενη άρνηση του Ιράν να ικανοποιήσει τη βασική του απαίτηση: μια σταθερή δέσμευση να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

«Πρέπει να δούμε μια καταφατική δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν τα εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να αποκτήσουν γρήγορα πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο Βανς στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου. «Αυτός είναι ο βασικός στόχος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και αυτό προσπαθήσαμε να επιτύχουμε μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων».

Ο Βανς είπε ότι η Ουάσινγκτον είχε ξεκαθαρίσει τις «κόκκινες γραμμές» της και παρουσίασε αυτό που χαρακτήρισε ως «τελική και καλύτερη προσφορά». Ο αντιπρόεδρος δεν ανέφερε το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να εμπλέκεται στις συνομιλίες, λέγοντας ότι μια συμφωνία δεν ήταν απολύτως απαραίτητη.

«Διαπραγματευόμαστε. Το αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία ή όχι δεν έχει καμία σημασία για μένα, επειδή έχουμε κερδίσει», δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Τραμπ έστειλε τον Βανς στην Ισλαμαμπάντ έδειξε ότι οι ΗΠΑ έπαιρναν αυτές τις συνομιλίες στα σοβαρά. «Το γεγονός ότι ο Βανς έφυγε [από την Ισλαμαμπάντ] δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι συνομιλίες έχουν τελειώσει», είπε, προσθέτοντας ότι τα κύρια σημεία τριβής φαίνεται να είναι το Στενό του Ορμούζ και τα κενά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με το Ιράν εδώ και καιρό. Αυτές οι συνομιλίες μπορούν να συνεχιστούν εξ αποστάσεως και η εγκατάλειψη αυτών των συνομιλιών μπορεί απλώς να είναι μια σκληρή στάση». Τι είπε το Ιράν; Το Ιράν υποβάθμισε τις προσδοκίες και κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι διατύπωσαν αυτό που χαρακτήρισε παράλογες απαιτήσεις.

«Η επιτυχία αυτής της διπλωματικής διαδικασίας εξαρτάται από τη σοβαρότητα και την καλή πίστη της αντίπαλης πλευράς, την αποχή από υπερβολικές απαιτήσεις και παράνομα αιτήματα, καθώς και την αποδοχή των νόμιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων του Ιράν», έγραψε στο X ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ. Πρόσθεσε ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν μια σειρά θεμάτων, όπως «το Στενό του Ορμούζ, το πυρηνικό ζήτημα, τις πολεμικές αποζημιώσεις, την άρση των κυρώσεων και τον πλήρη τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν». Ο Μπαγκάεϊ τόνισε ότι η έλλειψη συμφωνίας δεν πρέπει να θεωρηθεί ως αποτυχία της ευρύτερης διαδικασίας, λέγοντας: «Κανείς δεν είχε τέτοια προσδοκία».

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA, όταν ρωτήθηκε αν η διπλωματία είχε τελειώσει, ο Μπαγκάεϊ απάντησε: «Η διπλωματία δεν τελειώνει ποτέ». Ο Μοχσέν Φαρχάνι από το Πανεπιστήμιο του Ισφαχάν δήλωσε ότι η Τεχεράνη εισήλθε στις συνομιλίες όχι για μια σημαντική ανακάλυψη, αλλά για να δείξει στον κόσμο ότι η Ουάσινγκτον δεν ήταν σοβαρή.

«Το Ιράν συμμετείχε σε αυτές τις διαπραγματεύσεις με ένα είδος εντελώς ρεαλιστικής άποψης και με δυσπιστία... για να αποδείξει στον κόσμο ότι, για τρίτη φορά, οι ΗΠΑ δεν έχουν αρκετή σοβαρότητα για να λύσουν τα προβλήματα ή τις προκλήσεις στην ειρήνη και τις διαπραγματεύσεις». Τι είπε το Πακιστάν; Το Πακιστάν ζήτησε τη συνέχιση της εκεχειρίας, διατηρώντας παράλληλα ζωντανή τη διπλωματία.

Ο υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ τόνισε ότι είναι «επιτακτική ανάγκη» και οι δύο πλευρές να τηρήσουν τη δέσμευσή τους στην κατάπαυση του πυρός, προειδοποιώντας έμμεσα για τους κινδύνους αναζωπύρωσης της σύγκρουσης σε περίπτωση κατάρρευσης. «Ελπίζουμε ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν με θετικό πνεύμα για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης και ευημερίας για ολόκληρη την περιοχή και πέρα ​​από αυτήν», δήλωσε ο Νταρ. Το Πακιστάν θα συνεχίσει να «παίζει τον ρόλο του για να διευκολύνει τη συνεργασία και τον διάλογο μεταξύ» του Ιράν και των ΗΠΑ «τις επόμενες ημέρες», πρόσθεσε.

Διαβάστε επίσης:

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή - Ραγδαίες εξελίξεις: Ο Τραμπ έδωσε εντολή στο Πολεμικό Ναυτικό να αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ

Πάπας Λέων: «Στο Βασίλειο του Κυρίου δεν υπάρχει ούτε ντρόουν, ούτε εκδίκηση»