Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορείται εδώ και χρόνια ως ένας απρόβλεπτος και επιθετικός ηγέτης, που συχνά λειτουργεί εκτός των πλαισίων του διεθνούς δικαίου και αδιαφορεί για τις παγκόσμιες ισορροπίες.

Από το σχέδιο, που τελικά εγκαταλείφθηκε, για την απόσπαση της Γροιλανδίας από τη Δανία, έως τις μονομερείς παρεμβάσεις του στη διεθνή πολιτική σκηνή, η εικόνα αυτή έχει παγιωθεί εκτός της βάσης του κινήματος MAGA.

Σε μια προσπάθεια να αντικρούσει αυτή την κριτική, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε πρόσφατα τη σύσταση ενός λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», το οποίο, σύμφωνα με επιστολή πρόσκλησης προς τον πρωθυπουργό της Σουηδίας, φιλοδοξεί να συγκεντρώσει «μια διακεκριμένη ομάδα εθνών για την οικοδόμηση διαρκούς παγκόσμιας ειρήνης».

Ένα σχέδιο χωρίς θεσμικά αντίβαρα

Πίσω από τη μεγαλόστομη ρητορική, ωστόσο, πολλοί αναλυτές βλέπουν την ίδια παλιά παρόρμηση: ο Τραμπ επιδιώκει να δρα χωρίς ελέγχους, χωρίς ισορροπίες και με απόλυτη εξουσία, μετατρέποντας ακόμη και τη διεθνή ειρήνη σε προσωπικό πολιτικό και οικονομικό εργαλείο.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε τον Νοέμβριο τη δημιουργία ενός μηχανισμού που αρχικά αφορούσε τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας, χωρίς τη Χαμάς. Ο στόχος αυτός δεν επετεύχθη ποτέ, καθώς η Χαμάς εξακολουθεί να ελέγχει μεγάλο μέρος της περιοχής, καθιστώντας ανεφάρμοστο το φιλόδοξο σχέδιο του Λευκού Οίκου για μετατροπή της Γάζας σε τεχνολογικό και τουριστικό κόμβο.

Το καταστατικό που σοκάρει

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Τραμπ παρουσίασε ένα διευρυμένο Συμβούλιο Ειρήνης, με παγκόσμια εμβέλεια. Το καταστατικό του οργανισμού, που αποκάλυψαν οι Times of Israel, προκαλεί έντονες αντιδράσεις.

Παρότι εμφανίζεται ως πολυμερής οργανισμός, στην πράξη όλες οι εξουσίες συγκεντρώνονται στον πρόεδρο, δηλαδή στον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.

Διατηρεί το δικαίωμα να προσκαλεί ή να αποβάλλει κράτη, να ασκεί βέτο σε κάθε απόφαση, να διαλύει το συμβούλιο όποτε θέλει, να εγκρίνει ψηφίσματα και οδηγίες μονομερώς.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το καταστατικό δεν προβλέπει την αποχώρησή του από την ηγεσία, ακόμη κι αν δεν είναι πλέον πρόεδρος των ΗΠΑ, ενώ του επιτρέπει να ορίσει και τον διάδοχό του.

Ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» με λογική… επιχειρηματικού ομίλου

Η σύγκριση με τον Trump Organization δεν είναι τυχαία. Για να παραμείνει μια χώρα μέλος πέραν των τριών ετών, απαιτείται συνεισφορά 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Το πού καταλήγουν αυτά τα χρήματα παραμένει θολό, καθώς το καταστατικό μιλά γενικά για «λογαριασμούς που θα εξυπηρετούν την αποστολή του Συμβουλίου».

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός τεράστιου οικονομικού ταμείου εκτός ελέγχου του Κογκρέσου, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία σε διπλωματικούς κύκλους.

Ποιοι συμμετέχουν – και ποιοι αρνούνται

Η λίστα των πρώτων χωρών που εμφανίζονται να στηρίζουν το εγχείρημα προκαλεί ερωτήματα. Κυριαρχούν αυταρχικά καθεστώτα όπως:

• Τουρκία
• Αίγυπτος
• Λευκορωσία
• Σαουδική Αραβία
• Καζακστάν
• Ουγγαρία

Συμμετέχουν επίσης σύμμαχοι του Τραμπ, όπως το Ισραήλ και η Αργεντινή.

Δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι κάποια από αυτές τις χώρες πληρώνει για το προνόμιο. Ο μόνος ηγέτης που έχει υπονοήσει ότι μπορεί να πληρώσει είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν - αν οι ΗΠΑ του επιτρέψουν να χρησιμοποιήσει παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. Από την κυνική του οπτική γωνία, αυτό είναι διπλό κέρδος: Ο Πούτιν διασφαλίζει ότι τα χρήματα δεν μπορούν να πάνε στην Ουκρανία, ενώ παράλληλα αγοράζει την εύνοια του Τραμπ.
 

Μερικές χώρες, όπως η Γαλλία, η Σουηδία και η Ισπανία, έχουν διακινδυνεύσει την οργή του Τραμπ απορρίπτοντας την ένταξη. Ο Καναδάς απορρίφθηκε επειδή στον Τραμπ δεν άρεσε η ομιλία του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός, η οποία καλούσε τις μεσαίες δυνάμεις να ενωθούν ενάντια στον εκφοβισμό των μεγάλων δυνάμεων.

Τα περισσότερα έθνη απλώς κρατούν χαμηλούς τόνους, ελπίζοντας αναμφίβολα ότι η προσοχή του Τραμπ θα αποσπαστεί και το Συμβούλιο Ειρήνης θα εξαφανιστεί στον αιθέρα όπως η προσάρτηση της Γροιλανδίας.

Το καλύτερο που μπορείτε να πείτε για το Συμβούλιο Ειρήνης είναι ότι είναι ο φόρος τιμής που αποδίδει η κακία στην αρετή. Όπως ακριβώς οι δικτάτορες υιοθετούν συστηματικά τη μορφή της δημοκρατίας (ψηφοφορία, συντάγματα, κοινοβούλια) αλλά όχι την ουσία της, έτσι και το Συμβούλιο Ειρήνης υιοθετεί τη μορφή του πολυμερισμού αλλά όχι την ουσία του.

Είναι ένα σόου ενός ανθρώπου. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα παραλύεται από διαμάχες μεταξύ των μελών, όπως συχνά συμβαίνει με τον ΟΗΕ, αλλά αυτή είναι και η αδυναμία του: Λίγες χώρες θα προσφερθούν εθελοντικά να δέχονται εντολές από τον Πρόεδρο Τραμπ.

Κατά πάσα πιθανότητα, το Συμβούλιο Ειρήνης θα ξεχαστεί τόσο γρήγορα όσο οι δονκιχωτικές προσπάθειες του Προέδρου Τζο Μπάιντεν να δημιουργήσει μια παγκόσμια κοινότητα δημοκρατιών. Αν το θυμούνται καθόλου, θα είναι ως απόδειξη της τάσης του Τραμπ να μετατρέπει τα πάντα – ακόμη και την ευγενή αναζήτηση της παγκόσμιας ειρήνης, ή ειδικά αυτήν – σε μέσο για την αυτοπροβολή του.

Ο Max Boot είναι αρθρογράφος της Washington Post και ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Φιναλίστ για το βραβείο Πούλιτζερ στη βιογραφία, είναι ο συγγραφέας, πιο πρόσφατα, του μπεστ σέλερ των New York Times «Reagan: His Life and Legend», το οποίο χαρακτηρίστηκε από τους New York Times ως ένα από τα 10 καλύτερα βιβλία του 2024.

Πηγή: The Washington Post

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Βρέθηκε απανθρακωμένη η σορός της πέμπτης εργαζόμενης της «Βιολάντα» - Τριήμερο πένθος Τρίκαλα

Εργατικά δυστυχήματα: Κάθε δύο ημέρες, ένας εργαζόμενος χάνει τη ζωή του...

Το τετραψήφιο PIN που «σπάει» πιο εύκολα και από το «1234»