Ο κοινός εορτασμός του Πάσχα αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα στην πορεία προσέγγισης Ορθόδοξης και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Από το 1923 μέχρι σήμερα, η αναζήτηση μιας κοινής ημερομηνίας έχει αποτελέσει θεολογικό, αστρονομικό και ιστορικό γρίφο.

Το 2025 όλοι οι Χριστιανοί γιόρτασαν μαζί την Ανάσταση, καθώς έτυχε να συμπέσουν ορθόδοξο και καθολικό Πάσχα. 

Ένα ζήτημα με ιστορία

Η διαφορά στον εορτασμό της Ανάστασης προέκυψε τον 16ο αιώνα, με την υιοθέτηση του Γρηγοριανού ημερολογίου στη Δύση, την ώρα που η Ανατολή διατήρησε το Ιουλιανό.

Το Πάσχα υπολογίζεται με βάση την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία (περίπου στις 21 Μαρτίου). Αυτό σημαίνει ότι η ημερομηνία του είναι κινητή και καθορίζεται από τον συνδυασμό αστρονομικών και ημερολογιακών παραγόντων. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το Ιουλιανό ημερολόγιο, οπότε το Ορθόδοξο Πάσχα κυμαίνεται μεταξύ 4 Απριλίου και 8 Μαΐου. Οι Ρωμαιοκαθολικοί και Προτεστάντες, χρησιμοποιώντας το Γρηγοριανό ημερολόγιο για τον προσδιορισμό της εαρινής ισημερίας, γιορτάζουν το Πάσχα συνήθως μία εβδομάδα νωρίτερα από τους Ορθόδοξους.

Το 1923, η Πανορθόδοξη Σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη άνοιξε για πρώτη φορά τη συζήτηση για κοινό εορτασμό, προτείνοντας έναν νέο, ακριβέστερο αστρονομικό υπολογισμό. Η πρόταση δεν υιοθετήθηκε από όλα τα Πατριαρχεία, αλλά έθεσε το θέμα επίσημα στο τραπέζι.

 

Προσπάθειες του 20ού αιώνα

Μετά τη Β΄ Βατικανή Σύνοδο (1962–1965), η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία προσεγγίζει το ζήτημα θετικότερα. Το 1977, στην Αλεξάνδρεια, θεολόγοι και αστρονόμοι καταθέτουν πρόταση για ενιαίο υπολογισμό μέσω πραγματικών αστρονομικών δεδομένων, αλλά ο διάλογος δεν προχωρά πολιτικά.

Το 1997, στο Συμβούλιο των Εκκλησιών στο Χάλε (Φινλανδία), προτάθηκε και πάλι κοινή ημερομηνία, στη βάση επιστημονικών υπολογισμών από παρατηρητήρια.

Εντούτοις, η πολυπλοκότητα των εκκλησιαστικών παραδόσεων και οι διαφοροποιήσεις στην αποδοχή του Γρηγοριανού ημερολογίου εμπόδισαν ευρύτερη συμφωνία.

Η σύμπτωση του Πάσχα το 2025 δεν ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας αλλά σύμπτωση των δύο υπολογισμών. Ωστόσο, η αξία της δεν είναι μόνο συμβολική: άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση με πολύ μεγαλύτερη ορμή, ενώ αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την πρόσφατη Κοινή Δήλωση Πατριάρχη Βαρθολομαίου και Πάπα Λέοντα ΙΔ’.

Οι δύο Προκαθήμενοι αναφέρουν ρητά ότι επιθυμούν να συνεχίσουν τις προσπάθειες για μόνιμη κοινή ημερομηνία, ώστε όλοι οι Χριστιανοί να γιορτάζουν μαζί «την Εορτή των Εορτών» κάθε χρόνο.

Τα εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν

Πρέπει να συμφωνηθεί κοινή μέθοδος υπολογισμού της εαρινής ισημερίας και της πανσελήνου. Επιπλέον ορισμένες Ορθόδοξες Εκκλησίες ακολουθούν το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο και όχι το αναθεωρημένο. Η αλλαγή τους απαιτεί συνοδική απόφαση.

Ο κοινός εορτασμός πρέπει να γίνει αποδεκτός από πιστούς και κληρικούς χωρίς εντάσεις, κάτι που απαιτεί χρόνο και προσεκτικό διάλογο.

Προς ένα κοινό Πάσχα;

Παρά τις δυσκολίες, ορισμένοι πιστεύουν πως η σημερινή συγκυρία είναι ίσως η πιο ευνοϊκή των τελευταίων δεκαετιών. Η Νίκαια —στην οποία η πρόσφατη Κοινή Δήλωση αναφέρθηκε εκτενώς— είχε καθορίσει ήδη από τον 4ο αιώνα τον τρόπο υπολογισμού του Πάσχα.

Η βαθιά επιθυμία ενότητας παραμένει: όχι ως απλή τεχνική συμφωνία, αλλά ως πνευματικό σύμβολο συμφιλίωσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Αγρότες: Στήνουν την Κυριακή τα πρώτα μπλόκα σε όλη τη χώρα

Ηράκλειο - αγορά: Ανακοινώθηκε το εορταστικό ωράριο των εμπορικών καταστημάτων

Λογαριασμοί ρεύματος: Μικρές μειώσεις στα πράσινα τιμολόγια -Μεγάλη στροφή στα μπλε