Η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις κρισιμότερες αποφάσεις της τελευταίας δεκαετίας στη Μέση Ανατολή, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να πλησιάζει σε ένα σημείο καμπής στις σχέσεις της με το Ιράν.

Όπως αναφέρει το Axios, pαρά το γεγονός ότι το ζήτημα δεν κυριαρχεί στη δημόσια συζήτηση στις ΗΠΑ, διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι ένα ενδεχόμενο πολεμικό μέτωπο θα μπορούσε να ανοίξει πολύ πιο σύντομα απ’ όσο αντιλαμβάνεται η αμερικανική κοινή γνώμη.

Σενάριο γενικευμένης σύρραξης

Σύμφωνα με πηγές με γνώση των σχεδιασμών, μια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν δεν θα περιοριζόταν σε στοχευμένα πλήγματα, αλλά θα εξελισσόταν σε εκστρατεία εβδομάδων, περισσότερο σε πλήρη πόλεμο παρά σε περιορισμένη επιχείρηση, όπως εκείνη που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Βενεζουέλα.

Το πιθανότερο σενάριο περιλαμβάνει κοινή επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ, με σαφώς ευρύτερη στόχευση από τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, υπό την ηγεσία του Ισραήλ, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες εντάχθηκαν στη συνέχεια για να πλήξουν υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης. Αυτή τη φορά, οι επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα είχαν πιο «υπαρξιακό» χαρακτήρα για το ιρανικό καθεστώς.

Ένας τέτοιος πόλεμος θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει συνολικά τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα υπόλοιπα τρία χρόνια της προεδρίας Τραμπ.

Η στρατηγική των δύο αξόνων

Η κρίση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Στις αρχές Ιανουαρίου, ο Τραμπ φέρεται να βρέθηκε κοντά στο να διατάξει στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, μετά τη δολοφονία χιλιάδων διαδηλωτών από το καθεστώς. Όταν όμως το «παράθυρο ευκαιρίας» έκλεισε, η Ουάσιγκτον υιοθέτησε μια στρατηγική δύο κατευθύνσεων. Συνέχιση των πυρηνικών διαπραγματεύσεων και ταυτόχρονη μαζική στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή.

Η επιλογή αυτή είχε διττό αποτέλεσμα. Από τη μία, άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης. Από την άλλη, η συσσώρευση στρατιωτικής ισχύος αύξησε δραματικά τις προσδοκίες για την έκταση μιας ενδεχόμενης επιχείρησης, σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, εξέλιξη που σήμερα φαντάζει όλο και πιο πιθανή.

Διπλωματία με «κόκκινες γραμμές»

Την Τρίτη, οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκαν στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Η τρίωρη συνάντηση συνοδεύτηκε από δηλώσεις περί «προόδου», ωστόσο αμερικανικές πηγές παραδέχονται ότι τα χάσματα παραμένουν βαθιά.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, μιλώντας στο Fox News, ανέφερε ότι οι συνομιλίες «πήγαν καλά» σε ορισμένα σημεία, όμως ξεκαθάρισε πως ο πρόεδρος έχει θέσει «κόκκινες γραμμές» που η ιρανική πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί. Παρά τη δηλωμένη επιθυμία του Τραμπ για συμφωνία, ο Βανς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η διπλωματία να έχει «φτάσει στο φυσικό της τέλος».

Στρατιωτική κινητοποίηση χωρίς προηγούμενο

Στο πεδίο, η κινητικότητα είναι εντυπωσιακή. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή περιλαμβάνει πλέον δύο αεροπλανοφόρα, δώδεκα πολεμικά πλοία, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και πολλαπλά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, ενώ μέρος των δυνάμεων βρίσκεται ακόμη καθ’ οδόν.

Περισσότερες από 150 στρατιωτικές πτήσεις μεταγωγικών έχουν μεταφέρει οπλικά συστήματα και πυρομαχικά στη Μέση Ανατολή, ενώ μόνο το τελευταίο 24ωρο ακόμη 50 μαχητικά (F-35, F-22 και F-16) κατευθύνθηκαν προς την περιοχή.

Η κλίμακα της ανάπτυξης καθιστά δύσκολη μια υπαναχώρηση χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις από το Ιράν στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Σύμβουλοι του Τραμπ επιμένουν ότι η συγκέντρωση τόσο μεγάλης στρατιωτικής ισχύος δεν αποτελεί μπλόφα.

Πιέσεις και χρονοδιάγραμμα

Το Ισραήλ, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους, προετοιμάζεται για ενδεχόμενο πολέμου ακόμη και εντός ημερών, προκρίνοντας ένα «μαξιμαλιστικό» σενάριο που θα στοχεύει όχι μόνο τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα της Τεχεράνης αλλά και την ίδια τη δομή του καθεστώτος.

Στην Ουάσιγκτον, οι εκτιμήσεις διίστανται. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ ανέφερε ότι ενδεχόμενα πλήγματα μπορεί να απέχουν εβδομάδες, ενώ άλλοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι εξελίξεις θα μπορούσαν να επιταχυνθούν.

«Το αφεντικό κουράζεται», φέρεται να δήλωσε σύμβουλος του προέδρου, εκτιμώντας ότι υπάρχει 90% πιθανότητα στρατιωτικής δράσης τις επόμενες εβδομάδες, παρά τις εσωτερικές προειδοποιήσεις για τους κινδύνους μιας γενικευμένης σύρραξης.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει δώσει στην Τεχεράνη προθεσμία δύο εβδομάδων για την κατάθεση λεπτομερούς πρότασης. Αντίστοιχη προθεσμία είχε τεθεί και στις 19 Ιουνίου του περασμένου έτους, πριν ο Τραμπ αποφασίσει τελικά να προχωρήσει στην επιχείρηση «Midnight Hammer» τρεις ημέρες αργότερα.

Παρά τις συνεχιζόμενες επαφές, δεν διαφαίνεται άμεσα διπλωματική διέξοδος. Αντίθετα, οι ενδείξεις στρατιωτικής προετοιμασίας πολλαπλασιάζονται. Με το Κογκρέσο και την αμερικανική κοινή γνώμη να παραμένουν απορροφημένοι σε άλλα ζητήματα, η πιθανότητα μιας μεγάλης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή φαίνεται να πλησιάζει σιωπηρά, αλλά σταθερά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ηράκλειο - σαρακοστιανό τραπέζι: Οι τιμές στα προϊόντα ενόψει της Καθαράς Δευτέρας

Κρήτη: Του επιτέθηκαν με μεταλλικό σωλήνα και τον λήστεψαν!