Ανατροπή στην ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου: Βρήκαν αλόη σε μούμια 2.700 ετών

Για πρώτη φορά, χημική ανάλυση εντόπισε ενώσεις που συνδέονται με την αλόη σε αρχαία υλικά ταρίχευσης, προσφέροντας νέα στοιχεία για τις πρακτικές των αρχαίων Αιγυπτίων.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, συνδύασε τη χημεία, την αιγυπτιολογία και την ιστορία της φαρμακευτικής, εξετάζοντας 24 αντικείμενα από συλλογές μουσείων και πανεπιστημίων.

Μεταξύ αυτών βρίσκονταν δύο κρανία, υπολείμματα ταρίχευσης, επιδέσμοι, μέρη σωμάτων και φαρμακευτικά προϊόντα που κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη με την ονομασία «Mumia vera aegyptiaca». Το ένα κρανίο, από τη Ζωολογική Συλλογή του Μάρμπουργκ, χρονολογείται στον 8ο αιώνα π.Χ., ενώ το δεύτερο είναι φαρμακευτικό προϊόν του 18ου αιώνα από το φαρμακείο Löwen στο Όφενμπαχ, το οποίο σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο Φαρμακευτικής της Χαϊδελβέργης. Και στα δύο εντοπίστηκαν ενώσεις που σχετίζονται με την αλόη.

Μέχρι σήμερα, στις ουσίες ταρίχευσης είχαν εντοπιστεί ρητίνες κωνοφόρων, πίσσα, ρητίνη φιστικιού, φυτικά έλαια, ζωικό λίπος, κερί μέλισσας και εξωτικές ρητίνες, όπως το ελεμί. Ωστόσο, παρέμενε άγνωστο ποια φυτά χρησιμοποιούνταν και πώς άλλαζαν οι συνταγές ανά εποχή και περιοχή.

Η ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεσαιωνικά κείμενα συνέδεαν την αλόη με την ιατρική των μουμιών. Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι αυτή η σύνδεση βασιζόταν κυρίως σε παρερμηνείες βιβλικών αναφορών. Τα νέα ευρήματα, σύμφωνα με την Τάνια Πομερένινγκ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ιστορίας της Φαρμακευτικής και της Ιατρικής του Μάρμπουργκ, υποδεικνύουν ότι η σχέση ενδέχεται να έχει πολύ παλαιότερες ρίζες.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν, πάντως, ότι η αλόη εντοπίστηκε μόνο σε δύο από τα 24 αντικείμενα. Επομένως, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αποτελούσε συστατικό της συνηθισμένης διαδικασίας ταρίχευσης. Επιπλέον, στα αρχαία κείμενα ο όρος «αλόη» μπορούσε να αναφέρεται και σε διαφορετικά υλικά, όπως το αρωματικό ξύλο δέντρων του γένους Aquilaria. Οι χημικές αναλύσεις, όμως, παραπέμπουν στο γένος Aloe.

Η ομάδα επανεξέτασε επίσης τον αρχαίο αιγυπτιακό όρο ꜥnḫ-jm.j, που εμφανίζεται σε κείμενα της 2ης χιλιετίας π.Χ. και ενδέχεται να περιγράφει την αλόη ή κάποιο προϊόν της, χωρίς η ταύτιση να έχει επιβεβαιωθεί.

Παράλληλα, με τη χρήση μεταβολομικής ανάλυσης και εργαλείων μηχανικής μάθησης, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ένα μουμιοποιημένο κεφάλι και μια ξεχωριστά καταχωρισμένη σκόνη από το μουσείο της Χαϊδελβέργης παρουσιάζουν παρόμοια μοριακά χαρακτηριστικά. Αυτό δημιουργεί την πιθανότητα τα δύο αντικείμενα να ανήκαν αρχικά μαζί, παρότι τα αρχεία του μουσείου δεν αναφέρουν τέτοια σύνδεση.

Το φαρμακευτικό προϊόν «Mumia vera aegyptiaca» χρησιμοποιούνταν στην Ευρώπη από τα τέλη του Μεσαίωνα έως τις αρχές της νεότερης εποχής, παρασκευαζόμενο από υλικό μουμιών ή πωλούμενο ως έτοιμο φάρμακο. Η χημική του σύσταση διέφερε σημαντικά, αν και αρκετά δείγματα περιείχαν ενώσεις παλαιωμένων ρητινών κωνοφόρων.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν να εξετάσουν περισσότερα δείγματα, αναζητώντας πρόσθετες φυτικές ενώσεις και ενδείξεις χρήσης αλόης. Όπως επισημαίνει ο Ράφαελ Ρέχερ από το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας, στόχος είναι να συνδυαστούν αρχαία κείμενα, αρχαιολογικά αντικείμενα και χημικές αναλύσεις, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς παρασκευάζονταν και χρησιμοποιούνταν τα υλικά ταρίχευσης.

Διαβάστε επίσης 

Ιταλία: Χάκερ ισχυρίζεται ότι υπέκλεψε 300 αρχεία από την υπηρεσία κατά της Μαφίας – Τι απαντούν οι αρχές

Τρόμος στην Καλιφόρνια: Η στιγμή που Boeing "φυσάει" και αναποδογυρίζει Cessna στην πίστα του αεροδρομίου!