Κοινωνία

Συγκινητική ιστορία αγάπης: «Ζω χάρη στην ισπανική γρίπη!»

οικογένεια ισπανική γρίπη

Ο Δημήτρης Ψάλτης, καθηγητής Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, είναι ο άνθρωπος που, τον περσινό Απρίλιο, μονοπωλούσε τα φώτα της δημοσιότητας σε σχεδόν ολόκληρο τον κόσμο: Είχε μόλις καταφέρει μαζί με την επιστημονική του ομάδα να επιβεβαιώσουν για πρώτη φορά στην Ιστορία τη Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν φωτογραφίζοντας μια Μαύρη Τρύπα του Διαστήματος.

Ο διακεκριμένος αστροφυσικός σήμερα, με αφορμή μια ανάρτησή του στο Facebook για τα πεντηκοστά γενέθλιά του, εξηγεί πως χρωστά τη ζωή του στην... πανδημία του 1918, στην ισπανική γρίπη.

Μια τρυφερή και συγκινητική ιστορία ζωής, ένα ασύλληπτο παιχνίδι της τύχης, που εκτυλίχθηκε στην Ελλάδα πριν από έναν αιώνα έρχεται να επιβεβαιώσει τον Ναπολέοντα:

«Εχω κάνει όλους τους υπολογισμούς. Η μοίρα θα κάνει τους υπόλοιπους...».
«Ο πατέρας μου, λίγο πριν πεθάνει το 2011 και με μεγάλη δυσκολία λόγω μιας ασθένειας που επηρέαζε τον εγκέφαλό του, έφτιαξε μερικά χειρόγραφα με το παρελθόν της οικογένειάς του» λέει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Ψάλτης. «Ηταν πράγματα που μου είχε διηγηθεί πολλά χρόνια πριν, γνωρίζοντας ότι μου αρέσουν αυτές οι ιστορίες, όπως για παράδειγμα του παππού μου που πολέμησε στη Μικρά Ασία» αφηγείται.

«Μεταξύ άλλων περιέγραφε τα εξής: Ο μεγάλος αδελφός του παππού μου, Στέργιος, και η γιαγιά μου Αναστασία αρραβωνιάστηκαν το 1919 στη Θεσσαλονίκη. Μέσα σε 15 μέρες ο Στέργιος αρρώστησε και πέθανε από την ισπανική γρίπη» εξηγεί ο Δημήτρης Ψάλτης. Ηταν η τρομερή πανδημία του 20ού αιώνα που μόλυνε το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού και αφαίρεσε τη ζωή από σχεδόν 50 εκατομμύρια ανθρώπους. «Μετά τον θάνατο του αδελφού του, ο παππούς μου, Δημήτριος, ο οποίος ήταν κρυφά ερωτευμένος με την Αναστασία, παρακάλεσε τον πατέρα του να ζητήσει εκ μέρους του το χέρι της, πράγμα που εκείνος έκανε» συνεχίζει.

«Η πληγή του ξεριζωμού δεν έχει φύγει ακόμη»

Στρατολόγηση

«Λίγο αργότερα, ο Δημήτριος στρατολογήθηκε και αναχώρησε για το Μέτωπο στη Μικρά Ασία. Μέχρι το 1923, δηλαδή ως το τραγικό τέλος εκείνου του πολέμου, η γιαγιά μου, δεκαέξι ετών τότε, τον περίμενε υπομονετικά μέχρι που ο Δημήτριος επέστρεψε και τελικά την παντρεύτηκε. Πήρα το όνομά μου από τον παππού μου και δεν θα βρισκόμουν σήμερα στη ζωή, αν δεν ήταν η γρίπη του 1919...» εξηγεί ο καθηγητής. «Η ζωή είναι πράγματι αυτό που συμβαίνει όταν κάνεις άλλα σχέδια!» προσθέτει.

Οι παππούδες του, εσωτερικοί μετανάστες στη Θεσσαλονίκη, έζησαν στη συμπρωτεύουσα από το 1916 ως το 1920. «Εκεί έγιναν και τα αρραβωνιάσματα» λέει ο Δημήτρης Ψάλτης. Το 1923 παντρεύτηκαν και έναν χρόνο αργότερα γεννήθηκε το πρώτο τους παιδί. Στη συνέχεια μετακόμισαν στα Ανω Πορρόια Σερρών. Η ζωή τους δεν θα ήταν ρόδινη. Φτώχεια, προσφυγιά, πόλεμοι, Κατοχή θα τη σημάδευαν. «Ο παππούς, δυστυχώς, πέθανε στην Κατοχή το 1941 μετά από άγριο ξυλοδαρμό που υπέστη από τον βουλγαρικό στρατό. Κατά την διάρκεια του Εμφυλίου σκοτώνεται και ο μεγαλύτερος γιος της οικογένειας, που ήταν ράφτης, όταν προσπαθεί να πουλήσει στρατιωτικά ρούχα και στις δύο εμπόλεμες ομάδες για να επιβιώσουν τα αδέλφια του. Ο πατέρας μου μεγάλωσε σε Ορφανοτροφείο. Τελείωσε το Γυμνάσιο επειδή κατάφερε να πάει στην Πατμιάδα Εκκλησιαστική Σχολή, αν και δεν είχε σκοπό να γίνει ιερέας. Ηθελε να σπουδάσει δικαστής, αλλά οικονομικά δεν ήταν εφικτό. Πέρασε δεύτερος στη Γεωπονική Σχολή της Θεσσαλονίκης, για να πάρει μια υποτροφία καπνού, όμως δεν του άρεσε καθόλου και τελικά μπήκε στην Ακαδημία κι έγινε δάσκαλος. Πάντα αγαπούσε τα Ανω Πορρόια, απ' όπου έφυγε σε πολύ μικρή ηλικία, κι έγραψε διάφορα άρθρα για τα έθιμα και την ιστορία του χωριού, όπως και δύο λαογραφικά βιβλία».

Τα προσκυνήματα δεν έκαναν τίποτα

Η ισπανική γρίπη έκανε την εμφάνισή της στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1918. Είναι τότε που για πρώτη φορά καταγράφεται ο ξαφνικός θάνατος δύο εργατών στο λιμάνι της Πάτρας οι οποίοι είχαν ξεφορτώσει δέματα καπνού από τη Θεσσαλονίκη. Σχεδόν αμέσως πεθαίνει και ο διευθυντής του Καπνεργοστασίου. Η πανδημία έχει και επισήμως χτυπήσει την πόρτα της χώρας μας. Παρά τα δημόσια λαϊκά προσκυνήματα σε εικόνες της Παναγίας και τους γιατρούς που καταφτάνουν από ολόκληρη την Ελλάδα για να βοηθήσουν, οι ρυθμοί θνητότητας στο επίκεντρο της πανδημίας αυξάνονται. Μέσα σε πέντε μήνες στην Πάτρα των 38.500 κατοίκων πεθαίνουν συνολικά 800 άνθρωποι ενώ στη Σκύρο θα χάσει τη ζωή του το 1/3 του πληθυσμού. Στη Θεσσαλονίκη, σχεδόν 500 χιλιόμετρα μακριά, την ίδια εποχή, μια ιστορία αγάπης ξεκινά να γεννιέται, η ιστορία της Αναστασίας και του Δημήτριου Ψάλτη, στη σκιά της πιο φονικής πανδημίας της σύγχρονης Ιστορίας.

Κοινωνία

ΟΑΕΔ: Ρεκόρ αιτήσεων για τρία προγράμματα του οργανισμού

Απεργία στον ΟΑΕΔ

Ιδιαίτερα αυξημένο ήταν εφέτος το ενδιαφέρον των πολιτών για τα προγράμματα κοινωνικής πολιτικής του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) (επιταγές κοινωνικού τουρισμού και αγοράς βιβλίων), ενώ το τρίτο πρόγραμμα (επιταγές παιδικών κατασκηνώσεων) προσέλκυσε σημαντικό αριθμό αιτήσεων, παρά την αβεβαιότητα για την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των κατασκηνώσεων και τις πιθανές επιφυλάξεις για την υποβολή αιτήσεων εν μέσω πανδημίας.

Σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, το ενισχυμένο και διευρυμένο πρόγραμμα κοινωνικού τουρισμού και το πρόγραμμα επιταγής αγοράς βιβλίων έτυχαν καθολικής αποδοχής και σημείωσαν ρεκόρ στον αριθμό των αιτήσεων, ο οποίος αυξήθηκε κατά 104,9% και κατά 52%, αντίστοιχα. Όσον αφορά το κατασκηνωτικό πρόγραμμα, ο αριθμός των αιτήσεων μειώθηκε μόνο κατά 27%.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο διοικητής του ΟΑΕΔ Σπύρος Πρωτοψάλτης, σημειώνει ότι τα προγράμματα κοινωνικής πολιτικής του Οργανισμού αποτελούν σημαντικά εργαλεία στήριξης του εργατικού δυναμικού και των οικογενειών τους. «Επιπλέον, όμως, στη δύσκολη αυτή συγκυρία, που βιώνει η χώρα, τα προγράμματα επιταγών κοινωνικού τουρισμού, αγοράς βιβλίων και κατασκηνώσεων, συντελούν στην ενίσχυση των πληττόμενων κλάδων, εξαιτίας της πανδημίας και συνδράμουν στην επανεκκίνηση της οικονομίας. Εμείς θα συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τις δράσεις μας προς όφελος τόσο των εργαζομένων και ανέργων, όσο και των επιχειρήσεων, που συμμετέχουν στα προγράμματα του ΟΑΕΔ» υπογραμμίζει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο ΟΑΕΔ, οι πολλές βελτιώσεις και καινοτομίες του εφετινού προγράμματος κοινωνικού τουρισμού, σε συνδυασμό με τον υπερδιπλασιασμό των επιταγών από 140.000 σε 300.000, λόγω του τριπλασιασμού των διαθέσιμων πόρων στα 30 εκατ. ευρώ, συνέβαλαν καθοριστικά στην τεράστια ζήτηση, καθώς το κατέστησαν πιο ελκυστικό τόσο για τους πολίτες, όσο και για τους παρόχους. Εφέτος, για πρώτη φορά, επιδοτούνται ακτοπλοϊκά εισιτήρια, αυξάνεται η μέγιστη διάρκεια διανυκτερεύσεων από πέντε σε έξι βράδια και, ταυτόχρονα, μειώνεται η ιδιωτική συμμετοχή σε όλα τα ξενοδοχεία. Επίσης, ενώ την Πέμπτη έληξε η υποβολή αιτήσεων δικαιούχων, παρατάθηκε, έως τις 7 Ιουλίου, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων συμμετοχής των τουριστικών καταλυμάτων και των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων και ως ένα επιπλέον κίνητρο συμμετοχής τους ο ΟΑΕΔ ανακοίνωσε την επιτάχυνση της διαδικασίας αποπληρωμής των παρόχων, καθώς από εφέτος αυτή θα ολοκληρώνεται εντός 30 ημερών από την υποβολή των δικαιολογητικών.

Στο δεύτερο χρόνο υλοποίησης του προγράμματος επιταγών αγοράς βιβλίων, που ξεκινά νωρίτερα εφέτος, θα εκδοθούν 150.000 επιταγές, αξίας 20 ευρώ η καθεμία, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ. Με την επιταγή, που έχει τη μορφή ενός μοναδικού ηλεκτρονικού κωδικού αριθμού, οι δικαιούχοι και τα ωφελούμενα μέλη των οικογενειών τους μπορούν να αγοράσουν με έκπτωση 10% όποιο βιβλίο επιλέξουν από τα βιβλιοπωλεία και τους εκδοτικούς οίκους του μητρώου παρόχων.

Τέλος, όπως επισημαίνει ο ΟΑΕΔ, «η συμμετοχή στο κατασκηνωτικό πρόγραμμα του Οργανισμού, με το οποίο τα παιδιά των δικαιούχων μπορούν να διαμείνουν, μέχρι 15 συνεχόμενες ημέρες, στις 51 παιδικές κατασκηνώσεις του μητρώου παρόχων, ήταν μειωμένη, αλλά πολύ λιγότερο από όσο αναμενόταν. Παρά το γεγονός ότι η υποβολή των αιτήσεων άρχισε και ολοκληρώθηκε, κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας και η ημερομηνία έναρξης (29 Ιουνίου) δεν είχε γίνει γνωστή, πριν από το τέλος της προθεσμίας αιτήσεων, χορηγήθηκαν 59.000 επιταγές από τις συνολικά 70.000 επιταγές, που είχαν προβλεφθεί, με βάση τον προϋπολογισμό των 35 εκατ. ευρώ».

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΑΕΔ, ο αριθμός των αιτήσεων για τα προγράμματα κοινωνικής πολιτικής του ΟΑΕΔ για το 2019 και το 2020 έχει, ως εξής:

Για το πρόγραμμα κοινωνικού τουρισμού, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 223.829 το 2019 και σε 457.687 το 2020 (ποσοστιαία μεταβολή +104,9).

Για το πρόγραμμα χορήγησης επιταγών αγοράς βιβλίων, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 60.149 το 2019 και σε 91.433 το 2020 (ποσοστιαία μεταβολή +52%).

Για το πρόγραμμα διαμονής παιδιών σε παιδικές κατασκηνώσεις, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 57.236 το 2019 και σε 41.938 το 2020 (ποσοστιαία μεταβολή -27%).