Επιστήμη

Μία νέα εντυπωσιακή φωτογραφία του Δία από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble

δίας

Μία νέα εντυπωσιακή φωτογραφία του Δία τράβηξε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA και της ESA, αποκαλύπτοντας σε όλη τη μεγαλοπρέπειά τους τα πολύχρωμα νέφη του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, καθώς και την εμβληματική Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του.

Η φωτογραφία, που δόθηκε τώρα στη δημοσιότητα, τραβήχτηκε με την κάμερα Wide Field 3 του τηλεσκοπίου στις 27 Ιουνίου φέτος, σε απόσταση 644 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, την κοντινότερη απόσταση του πλανήτη μας από τον Δία το 2019.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα -μία γιγάντια δομή με σχήμα γαμήλιας τούρτας- είναι μία τεράστια αντικυκλωνική καταιγίδα, που έχει περίπου τη διάμετρο της Γης και περιστρέφεται με φορά ανάποδη εκείνη των δεικτών του ρολογιού. Η νέα φωτογραφία επιβεβαιώνει ότι η κηλίδα, που μαίνεται εδώ και τουλάχιστον 150 χρόνια, συνεχίζει σταδιακά να συρρικνώνεται για άγνωστο λόγο.

Το Hubble θα συνεχίσει τις παρατηρήσεις του Δία, καθώς οι επιστήμονες ελπίζουν να λύσουν το αίνιγμα της γιγάντιας καταιγίδας. Πολύ μικρότερες καταιγίδες φαίνονται, επίσης, πάνω στον πλανήτη με τη μορφή λευκών ή καφέ οβάλ σχημάτων, που μπορεί να διαρκέσουν από λίγες ώρες έως αιώνες. Νότια της Μεγάλης Ερυθράς Κηλίδας διακρίνεται -με σχήμα σκουληκιού- ένας κυκλώνας που περιστρέφεται στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν της κηλίδας. Διακρίνονται ακόμη -ως λευκά οβάλ- άλλοι δύο αντικυκλώνες, που αποτελούν μία μικρογραφία της Μεγάλης Ερυθράς Κηλίδας.

Η νέα εικόνα του Hubble αναδεικνύει, επίσης, πάνω και κάτω από τη μεγάλη κηλίδα, τις διακριτές παράλληλες ζώνες των νεφών αμμωνίας, που κινούνται από τον αέρα σε αντίθετες κατευθύνσεις η μία ζώνη από την άλλη και σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη. Οι δύο ζώνες -που δημιουργούνται λόγω της διαφορετικής πυκνότητας και του ύψους των νεφών- διατηρούνται διαχωρισμένες από ανέμους που φθάνουν σε ταχύτητες έως 650 χιλιομέτρων την ώρα.
 

Επιστήμη

Επιστρέφει στη Γη το σκάφος OSIRIS-REx της NASA -Με το δείγμα από τον αστεροειδή Μπενού

osiris rex

Το σκάφος OSIRIS-REx της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) ξεκίνησε το μακρύ ταξίδι επιστροφής του στη Γη, έχοντας συλλέξει πολύτιμα δείγματα από τον αστεροειδή Μπενού, τα οποία αναμένεται να φθάσουν στον πλανήτη μας το Σεπτέμβριο του 2023.

Το σκάφος - η πρώτη αμερικανική αποστολή συλλογής υλικών από αστεροειδή- θα διανύσει μια απόσταση 320 εκατομμυρίων χιλιομέτρων μέχρι την επιστροφή του. Ο Μπενού, με διάμετρο 500 μέτρων, δημιουργήθηκε στις απαρχές του ηλιακού μας συστήματος και η ανάλυση δειγμάτων από το έδαφος του θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την εξέλιξη ακόμη και της ίδιας της Γης.

Το OSIRIS-Rex, κόστους περίπου 800 εκατομμυρίων δολαρίων και μεγέθους μίνι-βαν, που κατασκευάστηκε από τη Lockheed Martin, εκτοξεύθηκε το 2016 και είχε φθάσει στον αστεροειδή το 2018. Βρήκε αρχικά ίχνη υδρογόνου και οξυγόνου στη βραχώδη επιφάνεια του Μπενού, ενώ πέρυσι τον Οκτώβριο έκανε με επιτυχία τη συλλογή μεγάλης ποσότητας «παρθένου» υλικού. Στη συνέχεια παρέμεινε κοντά στον αστεροειδή, εωσότου ξεκινήσει τώρα το ταξίδι επιστροφής.

Τα δείγματα μέσα σε κάψουλα θα πέσουν σε μια απομονωμένη περιοχή της πολιτείας Γιούτα των ΗΠΑ. Το 75% θα διατηρηθεί στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον του Χιούστον για μελλοντική μελέτη, ενώ το υπόλοιπο θα διανεμηθεί σε ανά τον κόσμο επιστημονικά εργαστήρια.

Επικίνδυνος δυνητικά ο αστεροειδής Μπένου
 

Το ίδιο το σκάφος, αφού ρίξει την κάψουλα, είναι πιθανό να σταλεί από τη NASA σε άλλη διαστημική αποστολή, ίσως σε ένα «ραντεβού» το 2029 με τον δυνητικά επικίνδυνο αστεροειδή 'Αποφι. Επειδή ο Μπενού θεωρείται επίσης ένας δυνητικά επικίνδυνος αστεροειδής, η αποστολή της NASA είχε και μια διάσταση δοκιμής πλανητικής άμυνας σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη στο μέλλον για να προστατευθεί η Γη.

Είχε προηγηθεί η επιστροφή το Δεκέμβριο του 2020 στη Γη δείγματος από τον αστεροειδή Ριούγκου από το ιαπωνικό σκάφος Χαγιαμπούσα2, ενώ τον ίδιο μήνα πέρυσι το κινεζικό σκάφος Chang'e 5 έφερε δείγματα από τη Σελήνη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο «Μονόκερως» είναι η μικρότερη και κοντινότερη στη Γη μαύρη τρύπα που έχει ανακαλυφθεί

Πλανήτης Αφροδίτη: Νέα στοιχεία για την «αδερφή» της Γης

Tζόζεφ Ασμπάκερ: Εξωγήινοι υπάρχουν, αλλά δεν θα τους δούμε