Η ατμοσφαιρική ρύπανση από μικροσωματίδια μπορεί να προκαλέσει άνοια, προκαλώντας το σχηματισμό τοξικών συσσωματωμάτων πρωτεϊνών που καταστρέφουν τα νευρικά κύτταρα καθώς εξαπλώνονται στον εγκέφαλο. Αυτό προκύπτει από μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science.

Όταν τα λεπτά σωματίδια που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση εισέρχονται στον εγκέφαλο, προκαλούν βλάβη εκεί. Οι επιστήμονες μπόρεσαν τώρα να αποδείξουν αυτή την υπόθεση – και ταυτόχρονα ανακάλυψαν τι ακριβώς κάνει αυτή η ρύπανση εκεί.

Λόγω της μικροσκοπικής ρύπανσης, οι πρωτεΐνες στον εγκέφαλο αναδιπλώνονται σε συσσωματώματα που αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός από τους πιο συνηθισμένους τύπους άνοιας, της λεγόμενης άνοιας με σωμάτια Lewy. Πρόκειται για τον τρίτο πιο συχνό τύπο της νόσου μετά τη νόσο Αλτσχάιμερ και την αγγειακή άνοια.

Η ανακάλυψη έχει εκτεταμένες επιπτώσεις, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη διαταραχών που επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, επιβαρύνουν τα κοινωνικά δίκτυα και τα δίκτυα υγείας και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των συγγενών των ασθενών.

Οι συγγραφείς καλούν τις χώρες να βρουν έναν κοινό τρόπο για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, μειώνοντας τις εκπομπές από τη βιομηχανική δραστηριότητα και τα καυσαέρια των οχημάτων, καταπολεμώντας αποτελεσματικότερα τις δασικές πυρκαγιές και μειώνοντας την καύση ξύλων στα σπίτια. Πράγματι, αυτές είναι οι κύριες πηγές των λεπτών σωματιδίων που περιγράφονται παραπάνω και ευθύνονται για τις εγκεφαλικές βλάβες.

Άνοια με σωμάτια Lewy

Η άνοια με σωμάτια Lewy ανήκει στις νευροεκφυλιστικές νόσους, δηλαδή στις νόσους που εκδηλώνονται με σταδιακό εκφυλισμό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Θεωρείται ότι ευθύνεται για περίπου το δέκα τοις εκατό όλων των περιπτώσεων άνοιας.

Τα αίτια της νόσου δεν είναι απολύτως σαφή- η νόσος εκδηλώνεται ως συνδυασμός της νόσου Αλτσχάιμερ και της νόσου Πάρκινσον. Η νόσος πήρε το όνομά της από τα σωμάτια Lewy, τα οποία βρέθηκαν στα εγκεφαλικά κύτταρα κατά τη διάρκεια αυτοψιών των προσβεβλημένων ατόμων. Τα σωμάτια αυτά είναι συσσωρεύσεις παθολογικών πρωτεϊνών στους νευρώνες.

"Σε αντίθεση με την ηλικία ή τη γενετική, είναι κάτι που μπορούμε να αλλάξουμε", δήλωσε ένας από τους συγγραφείς της μελέτης Siao-po Mao, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στις ΗΠΑ. "Η άμεση συνέπεια είναι ότι οι κανονισμοί που μειώνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση προστατεύουν επίσης τον εγκέφαλο των ανθρώπων".

Μελέτες σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους

Στην έρευνα αυτή, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αμερικανικά δεδομένα από 56,5 εκατομμύρια ασθενείς του Medicare στις ΗΠΑ. Επικεντρώθηκαν σε εκείνους που νοσηλεύτηκαν για πρώτη φορά μεταξύ 2000 και 2014 με βλάβη των πρωτεϊνών. Με βάση τους ταχυδρομικούς κώδικες των ασθενών, οι ερευνητές υπολόγισαν τη μακροχρόνια έκθεσή τους στη ρύπανση από τα PM2,5, τα οποία είναι τόσο μικροσκοπικά που όταν εισπνέονται ταξιδεύουν βαθιά στους πνεύμονες και στη συνέχεια στο αίμα και σε άλλα όργανα, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου.

Τι είναι τα επικίνδυνα PM2.5

Σωματιδιακή ύλη (PM) είναι ο όρος για τα μικροσωματίδια που έχουν μέγεθος μερικών μικρομέτρων. Τα σωματίδια έχουν ειδικές ονομασίες ανάλογα με το μέγεθός τους - για παράδειγμα, το PM10 αναφέρεται σε σωματίδια μεγέθους 10 μικρομέτρων. Τα πιο επικίνδυνα σωματίδια είναι αυτά που είναι μικρότερα από 2,5 μικρομέτρα (δηλαδή τα PM2,5), τα οποία μπορούν να φτάσουν στους πνεύμονες.

Διαπίστωσαν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε αυτόν τον τύπο σωματιδίων αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας με σωμάτια Lewy, αλλά έχει μικρότερη επίδραση στη συχνότητα εμφάνισης μιας άλλης νευροεκφυλιστικής νόσου του εγκεφάλου που δεν προκαλείται από τοξικές πρωτεΐνες.

Έχουν επαληθεύσει στο εργαστήριο πόσο μεγάλη επίδραση έχουν τα ρυπογόνα σωματίδια στον εγκέφαλο και στα σωμάτια Lewy, τα οποία σχηματίζονται ακριβώς από κακώς διπλωμένες πρωτεΐνες. Δεν μπορούσαν να το κάνουν σε ανθρώπους για ηθικούς λόγους, αλλά χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια. Και αποδείχθηκε ότι η ρύπανση από τα PM2.5 σε αυτά οδήγησε πράγματι στο σχηματισμό επιθετικών, ανθεκτικών και τοξικών συσσωματωμάτων της πρωτεΐνης α-συνουκλεΐνης που έμοιαζαν πολύ με τα σωμάτια Lewy στους ανθρώπους. Αν και πρόκειται "μόνο" για εργασία σε ποντίκια, τα αποτελέσματα αποτελούν, σύμφωνα με τους συγγραφείς της εργασίας, επαρκώς πειστικές αποδείξεις.

"Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων μου υποδηλώνει ότι υπάρχει μια αρκετά ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της άνοιας με σωμάτια Lewy. Πιστεύουμε ότι πρόκειται για έναν πολύ σημαντικό παράγοντα πρόκλησης άνοιας", δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Ted Dawson, ο οποίος εργάζεται επίσης στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.

Πηγή: A European Perspective

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Άνοια: Οι άνδρες αντιμετωπίζουν 24% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας

Άνοια: Το Νο1 βότανο που μειώνει τον κίνδυνο και ενισχύει τη μνήμη, σύμφωνα με μελέτη