Επιστήμη

Γoνιδιακή θεραπεία μείωσε μόνιμα την «κακή» χοληστερίνη και τριγλυκερίδια

χοληστερίνη

Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι είναι πολλά υποσχόμενα τα πρώτα αποτελέσματα σε πειραματόζωα μιας πειραματικής θεραπείας, η οποία φαίνεται, χάρη σε μια εφάπαξ γενετική παρέμβαση, να μειώνει μόνιμα την «κακή» χοληστερίνη (LDL) και τα τριγλυκερίδια, πράγμα που με τη σειρά του μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Οι ερευνητές της αμερικανικής εταιρείας φαρμακευτικής βιοτεχνολογίας Verve Therapeutics έκαναν την ανακοίνωση στο πλαίσιο του ετήσιου διεθνούς συνεδρίου της Διεθνούς Εταιρείας Βλαστοκυτταρικής Έρευνας, αλλά ακόμη δεν έχουν κάνει σχετική επιστημονική δημοσίευση, σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Η προοπτική μιας θεραπευτικής παρέμβασης που θα μειώνει τη χοληστερίνη και τα άλλα λιπίδια εφ' όρου ζωής, είναι μεν ελπιδοφόρα, αλλά θα χρειαστούν μερικά χρόνια προτού η νέα μέθοδος δοκιμαστεί κλινικά σε ανθρώπους. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γνωρίζουν οι επιστήμονες αν η τεχνική θα είναι ασφαλής και αποτελεσματική για τους ανθρώπους ή αν θα προκαλεί παρενέργειες ή η αποτελεσματικότητα της θα φθίνει με το πέρασμα του χρόνου.

Η θεραπεία στοχεύει να μπλοκάρει δύο γονίδια που υπάρχουν τόσο στις μαϊμούδες όπου έγιναν τα πειράματα, όσο και στους ανθρώπους: το PCSK9 που βοηθά στη ρύθμιση των επιπέδων της LDL και το ANGPTL3 που βοηθά στη ρύθμιση των τριγλυκεριδίων. Και τα δύο γονίδια είναι ενεργά στο πάγκρεας, όπου παράγονται η χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια. Έχει ήδη διαπιστωθεί ότι οι λίγοι άνθρωποι, οι οποίοι διαθέτουν μεταλλάξεις που έχουν «σιγάσει» αυτά τα δύο γονίδια, δεν παθαίνουν εύκολα καρδιαγγειακές παθήσεις.

Οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα «κακής» χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων στο αίμα τους αντιμετωπίζουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο για έμφραγμα, εγκεφαλικό και πρόωρο θάνατο. Οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν ήδη αναπτύξει δύο φάρμακα αναστολείς του PCSK9, τα οποία ρίχνουν σημαντικά τα επίπεδα της LDL, όμως τα φάρμακα αυτά είναι ακριβά και πρέπει να χορηγούνται με ένεση κάθε λίγες εβδομάδες.

Οι ερευνητές της Verve Therapeutics αποφάσισαν να τροποποιήσουν μόνιμα τα εν λόγω δύο γονίδια σε 13 μαϊμούδες. Μετά την παρέμβαση στο DNA των ζώων, τα επίπεδα της LDL στον οργανισμό τους έπεσαν κατά 59% μέσα σε δύο εβδομάδες, ενώ των τριγλυκεριδίων κατά 64%. Μέχρι στιγμής, η θεραπεία δεν φαίνεται να έχει προκαλέσει ανεπιθύμητες αλλαγές στο γονιδίωμά τους, ενώ η κατάσταση των πειραματόζωων συνεχίζει να παρακολουθείται. Εκτός από τις παρενέργειες, βασικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί πόσο θα διαρκέσει η μείωση των επιπέδων των λιπιδίων.

Αν μελλοντικά επιβεβαιωθεί ότι η νέα θεραπεία όντως «δουλεύει» σε βάθος χρόνου, τότε θα βοηθήσει σημαντικά τις χώρες και τους ασθενείς χωρίς οικονομικές δυνατότητες, οι οποίοι δεν θα υποχρεούνται πλέον σε συνεχή χορήγηση φαρμάκων, αλλά θα «ξεμπερδεύουν» μια κι έξω.

Η Verve σχεδιάζει να αρχίσει σε λίγα χρόνια τις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου, οι οποίοι έχουν ήδη πάθει έμφραγμα και συνεχίζουν να έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερίνης, με συνέπεια να κινδυνεύουν από δεύτερο έμφραγμα. Για τους ανθρώπους αυτούς ο κίνδυνος είναι τόσο μεγάλος, που υπεραντισταθμίζει τους κινδύνους δοκιμής μιας πειραματικής θεραπείας.

Επιστήμη

Τα μυστικά της ικάριας διατροφής ξεκλειδώνει έρευνα Έλληνα διατροφολόγου

Ικαρία

Ήταν πριν από περίπου δυόμισι χρόνια όταν ο Δημήτρης Πέππας, υποψήφιος διδάκτωρ του πανεπιστημίου Αθηνών που ειδικεύεται στις γονιδιακές αλληλεπιδράσεις, αποφάσισε να γίνει σχεδόν μόνιμος κάτοικος Ικαρίας προκειμένου να ξεκλειδώσει κάποια από τα μυστικά της μακροβιότητας των Ικαριωτών. Το ενδιαφέρον του γι' αυτό το μικρό νησί του Αιγαίου μόνο τυχαίο δεν ήταν.

Η Ικαρία είναι ανάμεσα στις μόλις πέντε περιοχές του πλανήτη όπου το προσδόκιμο ζωής των κατοίκων είναι κατά πολύ υψηλότερο από αυτόν του μέσου πληθυσμού.

Ο ίδιος ήξερε ως επιστήμονας της υγείας πως τα γονίδια μας επηρεάζουν την μακροζωία σε ποσοστό λιγότερο από το 25%. Τι ρόλο έπαιζε επομένως η διατροφή σε αυτήν την ζηλευτή επίδοση; Και ποιοι άλλοι παράγοντες κάνουν τους Ικαριώτες μακρόβιους;

«Η απόφαση μου να ζήσω ο ίδιος στο νησί συνέβαλε σημαντικά στο να κατανοήσω όλους τους παράγοντες που τους οδηγούν στην μακροζωία» λέει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ. Η διαμονή του εκεί τον βοήθησε να καταρρίψει από τις πρώτες κιόλας ημέρες το στερεότυπο που θέλει τους Ικαριώτες να ζουν μια μακάρια και χωρίς άγχος ζωή. «Οι κάτοικοι της Ικαρίας, όπως όλοι οι άνθρωποι, έχουν στρες και μάλιστα πολλές φορές στρες επιβίωσης, αφού οι περισσότεροι ασχολούνται με αγροτικές εργασίες και ένας πολύ κρύος χειμώνας είναι ικανός να καταστρέψει την παραγωγή τους» εξηγεί.

Δεν είναι κάποιου είδους ανεμελιά επομένως που κάνει τους Ικαριώτες να ζουν περισσότερο. Η μακροβιότητά τους ωστόσο σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο που διαχειρίζονται το στρες. Και πρωτεύοντα ρόλο φαίνεται πως διαδραματίζουν τρεις παράγοντες: η διατροφή, η άσκηση και οι στενές κοινωνικές τους σχέσεις.

Οι τρεις αυτοί παράγοντες εξηγούν ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο, ενώ στην Ευρώπη μόλις το 0,1% του πληθυσμού είναι άνω των 90 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό στο νησί της Ικαρίας είναι δεκαπλάσιο. Επίσημα στοιχεία από έρευνες των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν επίσης πως η αναλογία γυναικών προς άνδρες ηλικίας άνω των 80 ετών είναι περίπου 2 προς 1, ενώ στη μελέτη των κατοίκων της Ικαρίας η αναλογία ήταν πολύ μικρότερη (1,1 προς 1), ένα γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι άντρες από την Ικαρία ζουν περισσότερο από τους άνδρες του υπόλοιπου κόσμου. Έχει παρατηρηθεί επίσης πως ποσοστά επιπολασμού των καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνου και Αλτσχάιμερ είναι πολύ χαμηλότερα στην Ικαρία σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης αλλά και άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Εύκολα συμπεραίνει κανείς πως οι Ικαριώτες δεν ζουν μόνο περισσότερο αλλά και καλύτερα. Και ένας από τους λόγους, σε ό,τι έχει να κάνει με τη διατροφή, είναι η παντελής απουσία του πρόχειρου φαγητού - του γνωστού και ως τζανκ φουντ. «Οι Ικαριώτες αποφεύγουν να καταναλώνουν τρόφιμα που έχουν υποστεί επεξεργασία όπως χοτ ντογκ και κοτομπουκιές, αλλά και αναψυκτικά τύπου cola» αναφέρει ο Δημήτρης Πέππας.

«Η διατροφή τους», συνεχίζει, «χαρακτηρίζεται από πολύ μικρή κατανάλωση κρέατος, με έμφαση στο ψάρι, χαμηλότερη κατανάλωση υδατανθράκων από τη μεσογειακή, με αρκετά ωστόσο φρούτα και λαχανικά, ενώ στηρίζεται στην κατανάλωση του πολύτιμου ελληνικού ελαιόλαδου και ξηρών καρπών, τα οποία αποτελούν πλούσιες πηγές μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων».

Όσπρια, ελαιόλαδο, ξηροί καρποί και λιγότεροι υδατάνθρακες από τη μεσογειακή διατροφή: αυτά είναι λοιπόν τα μυστικά της ικάριας διατροφής; «Είναι εξίσου σημαντικό να τρώμε όπως έχει ορίσει η φύση ακολουθώντας την εποχικότητα των φρούτων και λαχανικών» απαντά ο Έλληνας διατροφολόγος. «Γιατί άλλωστε να καταναλώνει κάποιος φράουλες τον χειμώνα, όταν είναι καλοκαιρινό φρούτο;» διερωτάται. Ο ίδιος σπεύδει να επισημάνει πως η ικάρια διατροφή είναι ένας θησαυρός που συνεχώς ανακαλύπτεται. Όπως λέει, «γι' αυτά που έχει που έχει να δώσει στον κόσμο η ικάρια διατροφή είμαστε ακόμα πολύ νωρίς. Δεν υπάρχει αμφιβολία πάντως πως πρόκειται για την πιο ισορροπημένη διατροφή που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος όχι μόνο για τη δική του υγεία αλλά και για τη βιωσιμότητα του πλανήτη».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κρήτη: Θλίψη για τον θάνατο του Νάθαν - Μάχη για να κρατηθεί στη ζωή δίνει η σύζυγός του

Τουρισμός: Κρατήσεις... το τελευταίο δευτερόλεπτο

Κρήτη: Κλασική μουσική υπό τους ήχους της κρητικής λύρας!