Μια νέα θεραπεία βασισμένη σε RNA ανοίγει δρόμο για την αναγέννηση της καρδιάς, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της καρδιολογίας. Ακόμη και μετά από επιτυχή αποκατάσταση της ροής του αίματος σε ασθενείς με έμφραγμα, η καρδιά συχνά παραμένει με μόνιμη βλάβη, καθώς τα χαμένα μυϊκά κύτταρα δεν αναπλάθονται. Όπως εξηγεί ο Κε Τσενγκ, καθηγητής Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, «η καρδιά έχει πολύ περιορισμένη φυσική ικανότητα αναγέννησης», γεγονός που οδηγεί πολλούς επιζώντες σε μελλοντική καρδιακή ανεπάρκεια.

Οι επιστήμονες προσεγγίζουν το πρόβλημα με μια στρατηγική που δεν περιορίζεται στην πρόληψη της βλάβης, αλλά επιδιώκει την ενεργή αποκατάσταση της καρδιακής λειτουργίας. Σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Science, παρουσιάζεται μια πειραματική θεραπεία που αξιοποιεί το σώμα ως «εργοστάσιο» φαρμάκου: αντί να χορηγείται απευθείας στην καρδιά, το RNA δίνει οδηγίες σε άλλους ιστούς να παράγουν ένα θεραπευτικό μόριο, το οποίο ενεργοποιείται μόνο όταν φτάσει στην καρδιά. Ο Τσενγκ σημειώνει ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή ένεση στο χέρι, χωρίς επεμβατικές διαδικασίες όπως ανοικτή χειρουργική ή ενδοκαρδιακή έγχυση.

Η καινοτομία βασίζεται στο νανοσωματίδιο RNA που φέρει το γονίδιο Nppa, υπεύθυνο για την παραγωγή του προ-ANP, μιας ορμόνης που στα νεογνά προάγει την ανάπτυξη αιμοφόρων αγγείων, μειώνει τη φλεγμονή και περιορίζει τον σχηματισμό ουλώδους ιστού. Στα ενήλικα άτομα, τα επίπεδα ANP είναι σημαντικά χαμηλότερα, μειώνοντας την αναγεννητική ικανότητα της καρδιάς. Με τη νέα μέθοδο, το RNA εγχέεται στον σκελετικό μυ, όπου τα κύτταρα παράγουν το pro-ANP, το οποίο στη συνέχεια φτάνει στην καρδιά και ενεργοποιείται από το ένζυμο Corin, που υπάρχει σε υψηλές συγκεντρώσεις στο όργανο. Η χρήση αυτοενισχυόμενου RNA επιτρέπει στο μόριο να παραμένει δραστικό για τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες, μειώνοντας την ανάγκη για συχνές επισκέψεις σε νοσοκομεία.

Σε προκλινικές δοκιμές, η θεραπεία μείωσε ουλώδη ιστό και βελτίωσε τη λειτουργία της καρδιάς τόσο σε μικρά όσο και σε μεγάλα ζώα, ενώ αποδείχθηκε αποτελεσματική ακόμη και σε ηλικιωμένα ζώα ή σε μοντέλα με αθηροσκλήρωση και διαβήτη τύπου 2. Η προσέγγιση παρέμεινε αποτελεσματική ακόμη και όταν η χορήγηση καθυστέρησε μια εβδομάδα μετά το έμφραγμα, όταν η βλάβη είχε ήδη προχωρήσει.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες παθήσεις που σχετίζονται με κυτταρική βλάβη, όπως νεφρική νόσος, υπέρταση και προεκλαμψία. Οι πρώτες κλινικές δοκιμές φάσης 1 για την ασφάλεια της θεραπείας αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα, αξιοποιώντας τις υποδομές του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Όπως επισημαίνει ο καρδιολόγος Τόρστεν Βαλ, η νέα στρατηγική μπορεί να καλύψει ένα μεγάλο κενό στη θεραπεία μετά από έμφραγμα, παρέχοντας μια πιο απλή και προσβάσιμη λύση από μεταμοσχεύσεις ή κυτταρικές θεραπείες.

 

Διαβάστε επίσης:

ΠΑΓΝΗ: Αναρρωτικές άδειες αποκάλυψαν σοβαρά κενά στο ακτινολογικό

Για να διορθώσουν τις καρδιακές αρρυθμίες ασθενών, οι γιατροί εξέτασαν τον ψηφιακό «δίδυμό» τους