Επιστήμη

Ελπίδες για γρήγορη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ με εξέταση των ματιών

ΜΑΤΙΑ

Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι μια μη επεμβατική εξέταση των ματιών είναι δυνατό να διακρίνει μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα τα ίχνη της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς τα μικρά αιμοφόρα αγγεία στον αμφιβληστροειδή, στο πίσω μέρος του ματιού, εμφανίζουν χαρακτηριστικές αλλοιώσεις στους ασθενείς με την εν λόγω ανίατη νευροεκφυλιστική πάθηση.
Επιπλέον, οι ερευνητές του Οφθαλμολογικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Ντιουκ της Β.Καρολίνα, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Ντιλράτζ Γκρεγκουάλ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Ophthalmology Retina" της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας, δήλωσαν ότι η εξέταση μπορεί να ξεχωρίσει ανάμεσα στους ανθρώπους με σοβαρότερη άνοια λόγω Αλτσχάιμερ και σε εκείνους με απλώς ήπια γνωστική διαταραχή.
Έως σήμερα, η διάγνωση της Νόσου Αλτσχάιμερ συνιστά μια σοβαρή πρόκληση, καθώς ορισμένες μέθοδοι εγκεφαλικής απεικόνισης είναι ακριβές, ενώ η εξέταση του νωτιαίου μυελού ενέχει κινδύνους. Συχνά η νόσος διαγιγνώσκεται απλώς με τεστ μνήμης και με παρατήρηση των αλλαγών στη συμπεριφορά ενός ανθρώπου, όμως τότε η νόσος έχει πια προχωρήσει στον εγκέφαλο. Έτσι, οι επιστήμονες αναζητούν νέους, γρήγορους και φθηνούς τρόπους για την ανίχνευση του Αλτσχάιμερ όσο το δυνατόν σε πιο πρώιμο στάδιο.
Η νέα μέθοδος βασίζεται στην αξιοποίηση της οπτικής τομογραφίας συνοχής-αγγειογραφίας (γνωστής και ως OCT-αγγειογραφίας), μιας μη επεμβατικής τεχνικής ακριβείας για την απεικόνιση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς, που έχουν πλάτος μικρότερο και από το μισό μιας ανθρώπινης τρίχας. Επειδή ο αμφιβληστροειδής ουσιαστικά αποτελεί επέκταση του εγκεφάλου, οι βλάβες στο μάτι μπορεί να αντικατοπτρίζουν εκείνες στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου, συνεπώς προσφέρουν ένα «παράθυρο» στην ύπαρξη Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές συνέκριναν τους αμφιβληστροειδείς 39 ασθενών με Αλτσχάιμερ, 37 με ήπια γνωστική διαταραχή και 133 υγιών ανθρώπων. Διαπιστώθηκε ότι η πρώτη ομάδα των ασθενών με Αλτσχάιμερ εμφάνιζε διαφορές (πιο αραιό δίκτυο μικροσκοπικών αγγείων και λεπτότερο το ένα στρώμα του αμφιβληστροειδούς), σε σχέση τόσο με τη δεύτερη ομάδα (ήπια γνωστική διαταραχή), όσο και με την τρίτη (υγιείς).
Οι ερευνητές εξέφρασαν την ελπίδα ότι στο μέλλον με την ίδια οφθαλμολογική εξέταση οι γιατροί θα μπορούν να γνωρίζουν την υγεία τόσο των ματιών, όσο και του εγκεφάλου, αλλά προς το παρόν κάτι είναι πρόωρο.

Επιστήμη

Μύθος ότι κάθε σκυλο-έτος ισοδυναμεί με επτά ανθρώπινα χρόνια

σκύλος-κτηνίατρος

Είναι λάθος η διαδεδομένη πεποίθηση –ακόμη και μεταξύ των κτηνιάτρων- ότι για να βρεθεί η «ανθρώπινη» ηλικία ενός σκύλου, αρκεί να πολλαπλασιάσει κανείς τα χρόνια ζωής του ζώου επί επτά. Κάθε έτος του σκύλου στη διάρκεια της ζωής του δεν είναι ισοδύναμο με επτά ανθρώπινα χρόνια, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις Αμερικανών επιστημόνων, οι οποίοι βασίστηκαν σε γενετική ανάλυση σκύλων και διαπίστωσαν ότι τα νεαρά σκυλάκια γερνάνε πολύ πιο γρήγορα από ό,τι τα γερασμένα.

Με βάση τα ευρήματά τους, ένας σκύλος ενός έτους έχει «ανθρώπινη» ηλικία περίπου 30 ετών (και όχι επτά ετών με βάση την παραδοσιακή μέθοδο), ένας τετράχρονος σκύλος αντιστοιχεί σε έναν άνθρωπο 52 ετών (και όχι 28 ετών), ενώ ένας γέρικος σκύλος 14 ετών έχει την ηλικία ενός 75χρονου ανθρώπου. Η σχέση σκυλίσιας και ανθρώπινης ηλικίας περιγράφεται από τη φόρμουλα: ανθρώπινη ηλικία = 16 λογάριθμος ηλικίας σκύλου + 31.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Τρέι Άϊντεκερ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σάντα Κρουζ, οι οποίοι μελέτησαν 105 «Λαμπραντόρ Ριτρίβερ» και έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό κυτταρικής βιολογίας Cell Systems, βασίζουν τη νέα μέθοδο στις λεγόμενες επιγενετικές αλλαγές που συμβαίνουν στο DNA, δηλαδή στις χημικές τροποποιήσεις στο γονιδίωμα που δεν μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, αλλά μπορούν να ενεργοποιήσουν ή να αδρανοποιήσουν κάποια γονίδια.

Τα σκυλιά, κατά το πρώτο έτος της ζωής τους, εμφανίζουν ταχύτερες και άρα περισσότερες επιγενετικές αλλαγές στο γονιδίωμα τους από ό,τι οι άνθρωποι, πράγμα που δείχνει ότι γερνάνε με πιο γρήγορο ρυθμό. Καθώς όμως περνάνε τα χρόνια, επιβραδύνεται ο ρυθμός γήρανσης των σκύλων, σε σχέση με τον αντίστοιχο ρυθμό των ανθρώπων.

Πάντως άλλοι επιστήμονες επεσήμαναν ότι είναι δύσκολο να «μεταφραστούν» απόλυτα τα χρόνια των σκύλων σε ανθρώπινα, καθώς, πέρα από τις βιολογικές αλλαγές στο «επιγενετικό ρολόι», υπεισέρχονται θέματα ορμονικά και συμπεριφοράς. Έτσι, ένα σκύλος ενός έτους, που υποτίθεται ότι είναι 30 χρονών (αν ήταν άνθρωπος), στην πραγματικότητα συμπεριφέρεται μάλλον ως έφηβος.