Το καλώδιο, το estoppel και η κυβερνητική σιωπή. Του Αργύρη Αργυριάδη*

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αναδεικνύει τρία κρίσιμα ζητήματα: το διεθνές δίκαιο, τη γεωπολιτική ασφάλεια και τη διαφάνεια στη διαχείριση στρατηγικών υποδομών. Η υπόθεση του Great Sea Interconnector (GSI) δεν αφορά απλώς ένα ενεργειακό έργο. Αποτελεί δοκιμασία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, της συνέπειας στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας και της δημοκρατικής λογοδοσίας.

Η πρόσφατη Γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, σχετικά με τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου, εγείρει ένα ουσιαστικό ερώτημα: πού τελειώνει η διπλωματική ενημέρωση και πού αρχίζει η έμμεση αναγνώριση δικαιοδοσίας;

Το διεθνές δίκαιο είναι σαφές. Σύμφωνα με το άρθρο 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, η πόντιση υποβρύχιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα αποτελεί, καταρχήν, ελευθερία όλων των κρατών. Δεν προϋποθέτει γενική άδεια του παράκτιου κράτους.

Η Τουρκία, ωστόσο, επιχειρεί να μετατρέψει τις διαφωνίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σε αξίωση ελέγχου των σχετικών ερευνητικών δραστηριοτήτων. Η Ελληνική κυβέρνηση προτίμησε να απαντήσει με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Συμφώνησε να πωλήσει ο ΑΔΜΗΕ το 66% του GSI (μην ξεχνάμε ότι πρόκειται περί Ελληνικής ανώνυμης εταιρίας) σε μια Γαλλική ιδιωτική εταιρία (Meridiam) και στη συνέχεια να εμπλακεί ενεργά στο ζήτημα η Γαλλική διπλωματία.

Εδώ αποκτά ενδιαφέρον η αρχή του estoppel στο διεθνές δίκαιο. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ένα κράτος μπορεί να εμποδίζεται να αμφισβητήσει προηγούμενη σαφή στάση του, στην οποία άλλο κράτος βασίστηκε δικαιολογημένα. Η αντιφατική συμπεριφορά αποδοκιμάζεται από το

Δίκαιο. Και όταν επιλέγεις να ασκήσεις τα δικαιώματά σου μέσω αντιπροσώπων (τόσο σε διπλωματικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο) δημιουργείς ένα προηγούμενο. Άραγε, εάν αποφασίζουμε να δημιουργήσουμε υπεράκτια αιολικά πάρκα στα Δωδεκάνησα θα πρέπει να ακολουθήσουμε ανάλογο σχήματα εκχώρησης οικονομικών δικαιωμάτων σε Αμερικανικές ή Γαλλικές εταιρίες επιζητώντας ταυτόχρονα τη διπλωματική τους παρουσία σε επίπεδο διακοινώσεων;

Προφανώς, μια μεμονωμένη ενημερωτική διακοίνωση δεν δημιουργεί αυτομάτως estoppel. Όμως, η επαναλαμβανόμενη διπλωματική πρακτική μπορεί να αξιοποιηθεί ως επιχείρημα περί αποδοχής συγκεκριμένης δικαιοδοσίας. Η Ελλάδα οφείλει να διασφαλίζει ότι καμία διπλωματική διαδικασία δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αναγνώριση τουρκικού δικαιώματος αδειοδότησης ή προηγούμενης συγκατάθεσης.

Υπάρχει, όμως, και η οικονομική διάσταση του ζητήματος, την οποία, επίσης, δεν πρέπει να λησμονούμε. Στις 21 Αυγούστου 2026 κατατέθηκε κοινοβουλευτική ερώτηση για τη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam με ποσοστό 66% στο GSI και τη διατήρηση ποσοστού 34% από τον ΑΔΜΗΕ.

Ζητήθηκαν απαντήσεις για το τίμημα, την αποτίμηση της συμμετοχής, τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος και την κατανομή των επενδυτικών κινδύνων. Η απουσία δημοσίως διαθέσιμης ουσιαστικής απάντησης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Πόσο αποτιμήθηκε η συμμετοχή σε μια υποδομή στρατηγικής σημασίας; Ποιος αναλαμβάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο; Ποιος αποφασίζει εάν το έργο καθυστερήσει εξαιτίας τουρκικών αντιδράσεων;

Η ιδιωτική χρηματοδότηση δεν είναι πρόβλημα καθαυτή. Η αδιαφάνεια, όμως, γύρω από τους όρους συμμετοχής και τη διαχείριση των κινδύνων αποτελεί σοβαρό θεσμικό ζήτημα.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου πρέπει να προχωρήσει με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, σαφείς συμβατικές δεσμεύσεις και πλήρη κοινοβουλευτικό έλεγχο. Γιατί τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν προστατεύονται με διπλωματικές ασάφειες. Και το δημόσιο συμφέρον δεν διασφαλίζεται με αναπάντητα ερωτήματα…

* Ο Αργύρης Αργυριάδης είναι Δικηγόρος.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του ekriti.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Επιστρέφει στο Ηράκλειο το γαλλικό ερευνητικό πλοίο για τεχνικούς ελέγχους