Απόψεις

Το αηδόνι, ο όσιος Πορφύριος και η ανακάλυψη του Θεού. Του Ηρακλή Φίλιου

Invalid Scald ID.

Η Εκκλησία πάντοτε δίνει αγίους. Δεν σταματάει ποτέ η χάρη του Θεού σε όσους δέχονται τον Θεό, πιστεύουν σ’ Εκείνον και με καθαρή καρδιά πορεύονται στα μυστήριά Του. Στις 2 Δεκεμβρίου η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του οσίου Πορφυρίου, ενός σύγχρονου αγίου.

Μεταξύ άλλων, ο όσιος διηγείται το εξής γεγονός: ‘’Μια μέρα, ένα πρωινό επροχώρησα μόνος μου στο παρθένο δάσος. Όλα, δροσισμένα από την πρωινή δροσιά, λαμπύριζαν στον ήλιο. Βρέθηκα σε μια χαράδρα. Την πέρασα. Κάθισα σ’ ένα βράχο. Δίπλα μου κρύα νερά κυλούσαν ήσυχα κι έλεγα την ευχή. Ησυχία απόλυτη. Τίποτα δεν ακουγόταν. Σε λίγο, μέσα στην ησυχία ακούω μια γλυκιά φωνή, μεθυστική, να ψάλλει, να υμνεί τον Πλάστη. Κοιτάζω, δεν διακρίνω τίποτα. Τελικά, απέναντι σ’ ένα κλαδί βλέπω ένα πουλάκι, ήταν αηδόνι. Κι ακούω το αηδονάκι να κελαηδάει, να σχίζεται, μάλλιασε, που λέμε, η γλώσσα του, φούσκωσε απ’ τους λαρυγγισμούς ο λαιμός του. Αυτό το πουλάκι το μικροσκοπικό να κάνει κατά πίσω τα φτερά του, για να έχει δύναμη και να βγάζει αυτούς τους γλυκύτατους τόνους, αυτή την ωραία φωνή και να φουσκώνει ο λάρυγγάς του! Πω, πω, πω! Να’ χα ένα ποτηράκι με νερό, για να πηγαίνει να πίνει και να ξεδιψάει! Μου ήλθαν δάκρυα στα μάτια’’.

Ο όσιος Πορφύριος δεν στέκεται με τρόπο μονοφυσιτικό απέναντι στην δημιουργία του Θεού. Όλη η δημιουργία αποτελεί ένα θείο καλλιτέχνημα. Ας θυμηθούμε τους λόγους του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρέως και  του αγίου Γρηγορίου Θεολόγου, όπου ο μεν πρώτος χαρακτηρίζει τον Θεό ως ‘’αριστοτέχνη’’, ο δε δεύτερος ως ‘’καλλιτέχνη’’. Ο όσιος Πορφύριος φυσικά και βλέπει στον συνάνθρωπο την εικόνα του Θεού, ανακαλύπτει όμως τον Θεό ακόμη και σ’ ένα αηδόνι! Μέσα στη φύση, στην ηρεμία της φύσης, στην αγνότητα της φύσης. Και συγκινείται από το δοξαστικό του αηδονιού προς τον Θεό.

Ο καθηγητής Δογματικής του Α.Π.Θ. Χρυσόστομος Σταμούλης, σε σχετικό του κείμενο, σημειώνει: ‘’Οφείλω εξαρχής εδώ να τονίσω ότι με τέτοιες παρατηρήσεις σαν την παραπάνω του Γέροντος Πορφυρίου αισθάνεται κανείς ότι έχει να κάνει με έναν ποιητή, με ένα ταπεινό λειτουργό, δηλαδή, της αγίας ευαισθησίας. Όπου άλλωστε υπάρχει η ευαισθησία αρχίζουν και εμφανίζονται τα σημάδια της αγιότητας, ή για να το πούμε αλλιώς, η αγία ευαισθησία αποτελεί προϋπόθεση για την αγιότητα’’.

Ο όσιος Πορφύριος δεν γεννήθηκε άγιος. Η αγιοσύνη υπήρξε ένας σύνθετος καρπός της δικής του προσπάθειας, του πνευματικού αγώνα, της θεάς του άλλου ως εικόνα του ζωντανού Θεού, της αντίληψης περί του σεβασμού κάθε δημιουργήματος από τον Θεό, του αγώνα εναντίον των ψυχοφθόρων παθών. Και σ΄ όλο αυτό ήρθε η χάρη του Θεού και αναπαύτηκε στο πρόσωπο του. Εξάλλου, ο Θεός στους υπερηφάνους αντιτάσσεται, αλλά στους ταπεινούς δίνει χάρη’’ (Ιακ. 4,6). Προς κάτι τέτοιο συνηγορεί και ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, λέγοντας πως ‘’Σκληραῖς δὲ καρδίαις ἀπαράδεκτος παντελῶς ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος’’.

Ο όσιος Πορφύριος ανακάλυπτε τον Θεό στην όλη Του αποκάλυψη∙ αποκάλυψη στην κτίστη, στον άνθρωπο, στην ιστορία, όλα δηλαδή τα συμπαρομαρτούντα της θείας δημιουργίας και εκφραστικότητας. Με τους ανθρώπους υπήρξε δίκαιος, όχι όμως αυστηρός. Όλους τους αντιμετώπιζε με πολύ αγάπη. Διακρινόταν για την λεπτότητα της ψυχής. Σε όλους έβρισκε τον τρόπο που θα τους απευθυνόταν. Δεν ήταν όλοι το ίδιο και δεν διακρίνονταν όλοι για την ίδια πνευματική ωριμότητα. Σημειώνει ο ίδιος για την ψυχή του χριστιανού: ‘’Η ψυχή του Χριστιανού πρέπει να είναι λεπτή, να είναι ευαίσθητη, να είναι αισθηματική, να πετάει, όλο να πετάει, να ζει μες στα όνειρα. Να πετάει μες στ’ άπειρο, μες στ’ άστρα, μες στα μεγαλεία του Θεού, μες στη σιωπή… όποιος θέλει να γίνει χριστιανός, πρέπει πρώτα να γίνει ποιητής. Αυτό είναι! Πρέπει να πονάεις. Ν’ αγαπάεις και να πονάεις’’.

Πολλά μπορεί να κρατήσει ο πιστός από τον όσιο Πορφύριο, αυτή την αγαθή ψυχή και αληθινό φίλο του Χριστού. Εκείνο που εκπλήσσει είναι μία σπάνια αρετή που κοσμούσε το πρόσωπο του. Είχε πολύ διάκριση απέναντι στους ανθρώπους. Αγαπούσε και είχε και διάκριση, καθότι δεν μπορείς να αγαπάς χωρίς διάκριση. Γνώριζε πως να απευθυνθεί στον κάθε πρόσωπο ξεχωριστά. Γνώριζε τον τρόπο. Δεν είχαν όλοι τις ίδιες ανάγκες, τα ίδια βιώματα και ερεθίσματα. Όλοι ξεκινούσαν από διαφορετικές αφετηρίες και ενεργούσαν έχοντας διαφορετικές αφορμές. Εκείνος όμως γνώριζε πως να πλησιάζει, πως να συμπεριφέρεται, πως να γιατρεύει, πως να συμβουλεύει. Με πολύ αγάπη και με πολύ διάκριση. Ε, αυτή η διάκριση, που απουσιάζει από πολλούς σήμερα, τον έκανε όμορφο άνθρωπο στα μάτια των συνανθρώπων του, στα μάτια του Θεού!

Ο όσιος Πορφύριος υπήρξε χαμογελαστός άνθρωπος. Πάντοτε χαμογελούσε. Είχε παιδικό χαμόγελο. Το χαμόγελο αυτό σε έλκυε. Σήμερα, οι χριστιανοί γίνονται σκυθρωποί, λυπημένοι, δυσαρεστημένοι, γκρινιάρηδες. Δεν βλέπεις χαρά στους χριστιανούς. Δεν βλέπεις δοξολογία προς τον Θεό. Δεν βλέπεις αγάπη. Δεν βλέπεις διάκριση. Δεν βλέπεις σιωπή. Ο όσιος Πορφύριος όλα αυτά τα καλλιέργησε, έτσι ώστε ακόμη και σ’ ένα αηδόνι να βλέπει τη δόξα του Τριαδικού Θεού.

Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος) Κληρικός Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων

Απόψεις

Αποκλεισμός χιλιάδων φοιτητών και αστυνομοκρατία στα Ιδρύματα. Του Σωκράτη Βαρδάκη

Σωκράτης Βαρδάκης

Τίποτα δεν προκαλεί έκπληξη πια. Το Υπουργείο Παιδείας & Θρησκευμάτων και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη επιδίδονται σε έναν θερμό εναγκαλισμό, για τη δημιουργία ενός επαίσχυντου Νομοσχεδίου που παραπέμπει σε άλλες εποχές, εν μέσω πανδημίας.

Τη στιγμή που οι φοιτητές βρίσκονται στα σπίτια τους, μακριά από τις σχολές τους, χωρίς συγγράμματα, πληρώνοντας ενοίκια για σπίτια ακατοίκητα, αγωνιώντας για το μέλλον των σπουδών τους, η κυβέρνηση αντί να σκύψει πάνω από τα προβλήματα και να δώσει ουσιαστικές λύσεις για την ομαλή επιστροφή τους στα πανεπιστήμια, συνεχίζει την πάγια τακτική της: με πρόσχημα την πανδημία περνάει ισοπεδωτικά νομοσχέδια, υπηρετώντας πιστά νεοφιλελεύθερες πολιτικές και ιδιωτικά συμφέροντα.

Στην παρουσίαση του νομοσχεδίου η κα. Κεραμέως μας ενημέρωσε με καμάρι, ότι οι αλλαγές που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο στοχεύουν να αντιμετωπίσουν χρόνιες παθογένειες του προβλήματος.

Αλήθεια, κα. Κεραμέως ποια ακριβώς παθογένεια αντιμετωπίζει η καθιέρωση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής στα πανεπιστήμια; Μήπως τη δυσκολία των ιδιωτικών κολλεγίων να μαζέψουν πελατεία, στα οποία, παρεμπιπτόντως, παρότι εξισώσατε τα πτυχία τους με αυτά των πανεπιστημίων, δε βλέπετε την αντίστοιχη ανάγκη για ελάχιστη βάση εισαγωγής; Ποιες εναλλακτικές επιλογές αφήνετε στους νέους, όταν μάλιστα πριν λίγο καιρό καταργήσατε και τα 2ετή Προγράμματα Σπουδών των Πανεπιστημίων για αποφοίτους ΕΠΑΛ και διαλύσατε την επαγγελματική εκπαίδευση;

Η λογική της πλασματικής «αριστείας» για την οποία τα στελέχη της κυβέρνησης επιστρατεύουν μέχρι και ψεύτικους τίτλους σπουδών, δεν μπορεί να χωρέσει την πιθανότητα ένας αδύναμος μαθητής στον οποίο δίνεται μία ευκαιρία να σπουδάσει, να εξελιχθεί σε ένα συνεπή φοιτητή και στη συνέχεια σε έναν αξιόλογο επαγγελματία ή επιστήμονα.

Η αντίληψη της κυβέρνησης αποτυπώνεται γλαφυρά και στον περιορισμό του χρόνου φοίτησης σε 2 επιπλέον έτη για τις σχολές τετραετούς φοίτησης και σε 3 για τις σχολές άνω των τεσσάρων χρόνων φοίτησης, αντίστοιχα.

Η δύσκολη καθημερινότητα την οποία αντιμετωπίζουν σήμερα οι ελληνικές οικογένειες και η οποία γίνεται ακόμα πιο δύσκολη με τις επιλογές της κυβέρνησης, αναγκάζοντας πολλούς φοιτητές να εργάζονται προκειμένου να ενισχύσουν το οικογενειακό εισόδημα και να ανταπεξέλθουν στα έξοδα των σπουδών τους, αλλά και πιθανά σοβαρά θέματα υγείας και περιπτώσεις φοιτητών ΑΜΕΑ, αφήνουν παγερά αδιάφορη την Υπουργό. Οι εν λόγω φοιτητές θα πρέπει να αποδείξουν τους λόγους για τους οποίους δικαιούνται επιπλέον παράταση στις σπουδές τους, υποβαλλόμενοι σε μία αχρείαστη ταλαιπωρία.

Ένα μέτρο όχι απλά αχρείαστο αλλά και παράλογο, καθώς οι φοιτητές που καθυστερούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους δεν επιβαρύνουν με κανέναν τρόπο τα πανεπιστήμια. Μάλιστα, το Υπουργείο Παιδείας θα έπρεπε να προβληματιστεί από το ποσοστό των φοιτητών οι οποίοι εγκαταλείπουν τελικώς τις σπουδές τους, το οποίο επικαλείται ως επιχείρημα για το μέτρο αυτό και να αναζητήσει ουσιαστικούς τρόπους να βελτιώσει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και το σύστημα εισαγωγής στις σχολές κι όχι να λειτουργεί πειθαρχικά και τιμωρητικά.

Πιο ανατριχιαστικές, ωστόσο είναι οι διατάξεις που αφορούν τις αλλαγές στους χώρους των πανεπιστημίων. Ελεγχόμενη είσοδος στα ΑΕΙ, σύσταση δομών ασφαλείας, ειδική Ομάδα Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος (κοινώς αστυνομία πανεπιστημίου), Πειθαρχικά Συμβούλια για τους φοιτητές και η σκοτεινή λίστα συνεχίζεται.

Ειδικά Κέντρα Ελέγχου που θα καταγράφουν κάθε κίνηση των φοιτητών, πρυτάνεις και κοσμήτορες σε ρόλο ανακριτή, ποινές απαγόρευσης συμμετοχής σε εξεταστικές, σε χρήση εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων του ιδρύματος, έως και οριστικής διαγραφής του φοιτητή.

Όποιος έχει περάσει την πύλη ενός ελληνικού πανεπιστημίου, όποιος έχει ζήσει την ακαδημαϊκή καθημερινότητα, τις κοινωνικές αναμοχλεύσεις, τα πολιτιστικά δρώμενα, αντιλαμβάνεται το πανεπιστήμιο ως χώρο ελεύθερης έκφρασης, ανταλλαγής ιδεών και αφετηρία κοινωνικών αλλαγών κι όχι ως χώρο φίμωσης, ποινικοποίησης και καταστολής.

Η φύλαξη των Πανεπιστημίων σαφώς και είναι επιτακτική ανάγκη. Γι’ αυτό και αναρωτιέται κανείς, αφού η κυβέρνηση κόπτεται τόσο πολύ για την ασφάλεια των ιδρυμάτων, γιατί δεν αυξάνει τα κονδύλια, ώστε να ενισχυθεί το προσωπικό φύλαξης των Πανεπιστημίων, ένα αίτημα που έχουν επανειλημμένα εκφράσει οι Πρυτάνεις;

Είναι προφανές ότι η Κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν ενδιαφέρεται για τη φύλαξη των πανεπιστημίων. Μετά την κατάργηση του ασύλου, τις περικοπές των δαπανών για την παιδεία, την κατάργηση νέων τμημάτων αλλά και την υποστελέχωση των υπολοίπων, διαφαίνεται πως το “‘όραμά” του για τα Πανεπιστήμια είναι η μετατροπή τους σε ένα αστυνομοκρατούμενο, ελεγχόμενο περιβάλλον, όπου θα διασφαλιστεί ότι δε θα αποτελεί εφαλτήριο κοινωνικών διεκδικήσεων.

Το νομοσχέδιο τέθηκε σε “διαβούλευση” τη στιγμή που οι φοιτητές τρώνε ξύλο στους δρόμους από τα ΜΑΤ του κ. Χρυσοχοΐδη και η κα. Κεραμέως κλείνει τα αυτιά της στις φωνές των Ακαδημαϊκών, που με ομόφωνη απόφασή τους στη Σύνοδο των Πρυτάνεων δήλωσαν αντίθετοι στην παρουσία της αστυνομίας στα πανεπιστήμια. Για ποια διαβούλευση, λοιπόν, μιλάμε;

Ο κ. Μητσοτάκης προσθέτει μια ακόμη μαύρη σελίδα στο χρονικό της διακυβέρνησής του και στέκεται απέναντι από τη νέα γενιά, την οποία για άλλη μια φορά προκαλεί και απαξιώνει. Οι φοιτητές, οι ακαδημαϊκοί και οι άνθρωποι του πνεύματος θα κρατήσουν τα πανεπιστήμια ζωντανά, ενάντια σε κάθε σκοτεινή κυβερνητική επιταγή.

*Σωκράτης Βαρδάκης

Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Ηρακλείου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δένδιας: Η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη θα συμπεριλάβει και το ανατολικό τμήμα

Ηράκλειο: Πρεμιέρα χωρίς προβλήματα για την αγορά της Ν. Αλικαρνασού