Απόψεις

Η Τουρκία εργαλειοποιεί το Μεταναστευτικό και κατά της Κύπρου. του Νότη Μαριά

νότης μαριάς

Εκτός από τις πρόσφατες απειλές Ακάρ και τις συνεχείς παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, η Άγκυρα επιστρατεύει το τελευταίο διάστημα με έντονους ρυθμούς το μεταναστευτικό και κατά της Λευκωσίας προκειμένου να την σύρει άρον-άρον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με στόχο την συν-διαχείριση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Μεγαλονήσου.
Έτσι την τελευταία διετία εντείνονται οι προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές προς την Κύπρο με αποτέλεσμα το νησί να βρίσκεται στα όριά του ήδη από τις αρχές του 2019 (Philenews 27/1/2019). Μάλιστα οι έντονες μεταναστευτικές ροές το τελευταίο διάστημα απειλούν να οδηγήσουν σε προσφυγική κρίση  μια  και στην Κύπρο η αναλογία αιτήσεων ασύλου σε σχέση με τον πληθυσμό είναι η   μεγαλύτερη σε επίπεδο ΕΕ (Politico 10/7/2019).

Η διαδρομή των μεταναστευτικών ροών είναι με βάρκες είτε απευθείας από τα τουρκικά παράλια προς τις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας είτε από την Τουρκία στα κατεχόμενα και εν συνεχεία προς τις ελεύθερες περιοχές.  Τους τελευταίους μήνες η Τουρκία υποθάλπει και νέες διαδρομές καθώς πολλοί δήθεν πρόσφυγες και οι παράνομοι μετανάστες δεν φτάνουν εκεί μέσω Συρίας αλλά με αεροπορικές πτήσεις από τρίτες χώρες και εν συνεχεία διοχετεύονται στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας  μέσω των κατεχομένων.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2019 έφθασαν στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα κατεχόμενα 3.060 άτομα τα οποία ζήτησαν πολιτικό άσυλο, ενώ το 2017 ήταν 138 άτομα και το 2018 ήταν  2.625 άτομα (Philenews  6/8/2019).

Οι Κυπριακές Αρχές είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αποτρέψουν τις μεταναστευτικές ροές από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές  καθώς αυτό θα απαιτούσε την εγκαθίδρυση και λειτουργία σκληρών συνόρων γεγονός που θα νομιμοποιούσε την παράνομη διχοτόμηση της Κύπρου που προσπαθεί να επιβάλει η Άγκυρα μέσω του ψευδοκράτους και της παράνομης κατοχής του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Επιπλέον η Κυπριακή Δημοκρατία όχι μόνο δεν μπορεί να ελέγξει τα βόρεια σύνορά της λόγω της τουρκικής κατοχής αλλά ούτε και η Frontex  δύναται να εποπτεύσει την ίδια περιοχή. 
Για τον λόγο αυτόν η έκκληση της Κύπρου για αλληλεγγύη εκ μέρους της ΕΕ μέσω του μηχανισμού της μετεγκατάστασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Όπως επεξήγησε ο αρμόδιος υπουργός, Κωνσταντίνος Πετρίδης, στόχος αυτής της κίνησης είναι «να σταματήσει, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, να υφίσταται το τρομερά δυσανάλογο βάρος που υφίσταται η Κύπρος. Με την ανταπόκριση των χωρών επίσημα και γραπτώς πλέον, θα δούμε πόσο θα πραγματωθεί αυτή η αλληλεγγύη που και εμείς επιζητούμε αλλά και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση λέει ότι είναι ένας από τους πυρήνες της» (Philenews  6/8/2019).

Όπως και στην Ελλάδα έτσι και στην Κύπρο η κατάσταση επιδεινώνεται καθώς οι διαδικασίες χορήγησής ασύλου είναι χρονοβόρες και καθυστερούν  3-5 χρόνια ενώ το 40% των αιτήσεων προέρχονται από φοιτητές και οικονομικούς μετανάστες (Ο Πολίτης 10/7/2019). 
Η τακτική της Άγκυρας να συνδυάζει την ωμή χρήση βίας και την απειλή χρήσης βίας με πιο soft μεθόδους όπως είναι η απειλή εποικισμού της Αμμοχώστου και η αύξηση των παράνομων μεταναστευτικών ροών προς την Κύπρο θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη εκ μέρους της Αθήνας και της Λευκωσίας.

Στο πλαίσιο αυτό προφανώς εντάσσεται και η κοινή πρωτοβουλία Κύπρου και Ελλάδας για ενίσχυση της πολιτικής των επιστροφών μεταναστών που ανακοίνωσαν πρόσφατα με δηλώσεις τους ο Κύπριος Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Πετρίδης και ο Έλληνας Υπουργός -Αναπληρωτής αρμόδιος για τη Μεταναστευτική  Πολιτική  Γιώργος Κουμουτσάκος. (Philenews/KYΠΕ 23/7/2019).
Επιπλέον οι πρωτοβουλίες Αθηνών και Λευκωσίας θα πρέπει να συνδυαστούν και με ορισμένες πλευρές των σχεδιασμών που ανακοίνωσε η νέα  Πρόεδρος της Κομισιόν  Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για το προσφυγικό.

Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει Αθήνα και Λευκωσία, αφού αποκρούσουν το σχεδιασμό της φον ντερ Λάιεν για διατήρηση του Δουβλίνου 3 που μετατρέπει τις χώρες της πρώτης  εισόδου, δηλαδή Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα, Ιταλία και Ισπανία σε αποθήκες  ψυχών, εν συνεχεία να επικεντρωθούν στο δεύτερο σκέλος της πρότασης φον ντερ Λάιεν για τη δημιουργία εθελοντικού βραχυχρόνιου μηχανισμού δίκαιης κατανομής της εξέτασης των αιτήσεων ασύλου μεταξύ των μέχρι στιγμής 14 πρόθυμων χωρών της ΕΕ, ζήτημα στο οποίο θα επανέλθουμε αναλυτικά σε άλλο μας άρθρο. 
Επιπλέον και προκειμένου να αποτραπούν στο μέλλον οι συνεχείς παράνομες μεταναστευτικές ροές προς την Κύπρο θα πρέπει πλέον να ληφθούν τα παρακάτω μέτρα: 
1.Να αρχίσει η διαδικασία άμεσης αποσυμφόρησης της Μεγαλονήσου η οποία όχι μόνο δεν διαθέτει τις αναγκαίες υποδομές υποδοχής αλλά αποτελεί κατά τα ανωτέρω και στόχο της Άγκυρας.
2.Να επαναπροωθηθούν όσοι δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας. 
3.Να τροποποιηθούν άμεσα οι χρονοβόρες και ατέρμονες διαδικασίες χορήγησης 
ασύλου που έχουν ως αποτέλεσμα την καταχρηστική άσκησή τους από άτομα που δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας.
4.Να συνεχιστεί το πρόγραμμα μετεγκαταστάσεων από την Κύπρο  στις άλλες χώρες της Ε.Ε.
5.Να τροποποιηθεί άμεσα το Δουβλίνο 3 προκειμένου να πάψει η Κύπρος να μετατρέπεται σε αποθήκη ψυχών.
6.Να χτυπηθούν τα δουλεμπορικά κυκλώματα που μεταφέρουν χιλιάδες παράνομους μετανάστες στη Μεγαλόνησο.

Απόψεις

Η κριτική σκέψη και η ανάπτυξή της. Του Τάσου Τιτάκη

κριτική σκέψη

Η κριτική σκέψη είναι η ικανότητα να μπορείς να σκέφτεσαι και να μπορείς να κρίνεις.  Δεν είναι έμφυτη αλλά καλλιεργείται. Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει οι μαθητές να εκτίθενται σε καταστάσεις που τους υποχρεώνουν να σκέφτονται και να κρίνουν. Ο Dewey που θεωρείται ο πατέρας της κριτικής σκέψης, υποστηρίζει ότι  είναι το αντίθετο της παθητικής πρόσληψης και αναπαραγωγής της πληροφορίας. Είναι ουσιαστικά μια διαδικασία επίλυσης προβλημάτων.

Η κριτική σκέψη αποτελεί ανώτερο είδος σκέψης που χαρακτηρίζεται  από τη χρήση αξιολογικών κριτηρίων για την επίλυση ποικίλων προβλημάτων και τη λήψη αποφάσεων, από διαδικασίες αξιολόγησης, επιλογής, από δυνατότητες αμφισβήτησης, επανεξέτασης του αξιολογικού συστήματος, αυτοδιόρθωσης  και από την εφαρμογή των κανόνων της λογικής  (Ματσαγγούρας ,2002). Στηρίζεται στη Λογική, η οποία χρησιμοποιεί συλλογισμούς και τα επιχειρήματα τους και απαιτεί δεξιότητες ανάλυσης, σύγκρισης και σύνθεσης. Η κριτική σκέψη είναι αλληλένδετη με τη δημιουργικότητα και αναπτύσσει μεταγνωστικές ικανότητες (η  σκέψη για τη σκέψη).

Με την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης επιδιώκεται η ανάπτυξη της προσωπικότητας, η απόκτηση έγκυρης γνώσης και η προετοιμασία του μαθητή για τη ζωή. Είναι απαραίτητη για τη δημιουργία ελεύθερων και ενεργών πολιτών  και αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής κοινωνίας.

Είναι γεγονός ότι η κριτική σκέψη απουσιάζει απ’ το εκπαιδευτικό σύστημα όπου κυριαρχεί η στείρα απομνημόνευση. Ενώ στη θεωρία είναι ένας απ’ τους σκοπούς της εκπαίδευσης στην πράξη δεν επιδιώκεται, γιατί η ύλη είναι μεγάλη, οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν μάθει να την αναπτύσσουν  στα παιδιά,  είναι πιο επίπονη διαδικασία για τους εκπαιδευτικούς επειδή απαιτεί προετοιμασία και η Πολιτεία στην πραγματικότητα δεν την επιθυμεί. Καμιά εξουσία δεν θέλει πολίτες που θα σκέφτονται καθαρά και κριτικά και δεν θα καταπίνουν «αμάσητα» οτιδήποτε τους σερβίρεται ως αλήθεια.

Ο Dewey, o Bruner και άλλοι παιδαγωγοί υποστήριξαν ότι η μέθοδος διδασκαλίας που συμβάλλει ιδιαίτερα στη νοητική ανάπτυξη των παιδιών και της ικανότητας επίλυσης κοινωνικών προβλημάτων είναι εκείνη που προάγει τον προβληματισμό και προωθεί τη διερευνητική μελέτη των προβλημάτων. Οι μαθητές εργάζονται ως μικροί επιστήμονες και ερευνητές, παρατηρούν, συσχετίζουν, επαληθεύουν υποθέσεις και, με επαγωγικούς συλλογισμούς, καταλήγουν σε τεκμηριωμένες προτάσεις. Ο ερευνητικός χαρακτήρας του τρόπου διδασκαλίας εξασφαλίζει την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.

Βασικές διδακτικές προσεγγίσεις που αναπτύσσουν την κριτική σκέψη και τη μετάβαση απ’ την αποστήθιση στην έρευνα και στο «μαθαίνω πώς να μαθαίνω» είναι η ερευνητική- αποκαλυπτική μέθοδος, τα σχέδια εργασίας (project), η διαθεματική  και η βιωματική προσέγγιση, η ομαδοσυνεργατική μέθοδος και η διδασκαλία με αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών.

Τεχνικές που είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη της κριτικής και δημιουργικής σκέψης είναι  η συζήτηση/διάλογος, το παιχνίδι ρόλων-δραματοποίηση, η προσομοίωση, η μελέτη περίπτωσης, η επίλυση προβλήματος, ο καταιγισμός ιδεών, η διδακτική αξιοποίηση εικόνας, η ενσωμάτωση στοιχείων της σύγχρονης ζωής, η χρήση των Νέων Τεχνολογιών ως δυναμικών εργαλείων μάθησης, η εκπαιδευτική επίσκεψη ,η συνέντευξη (Μαυρίκης 2007).

   Για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης οι μαθητές πρέπει  να λύνουν προβλήματα, να ενθαρρυνθούν να κάνουν ερωτήσεις, να εξετάζουν εναλλακτικές επεξηγήσεις και λύσεις, να συζητούν και να αιτιολογούν όχι μόνο ακαδημαϊκά θέματα αλλά και ηθικά, δημόσια και πολιτικά θέματα, να βρεθούν σε κατάσταση γνωστικής σύγκρουσης (συνθήκες αμφισβήτησης της υπάρχουσας γνώσης), να αντιπαραθέτουν ιδέες . Σημαντικό ρόλο έχει και η χρήση ερωτήσεων:

ερωτήσεις διερευνητικές (π.χ. Θα μου δώσεις ένα παράδειγμα; Γιατί νομίζεις ότι συνέβη αυτό;)

ερωτήσεις  που διερευνούν παραδοχές ή υποθέσεις (π.χ. Πού το ξέρεις; Θα μπορούσε κανείς να το αμφισβητήσει αυτό;)

 ερωτήσεις σχετικές με άλλες απόψεις (π.χ. Τι υποστήριξε ο άλλος; Γιατί; Πώς υποστηρίζουν εκείνοι την άποψή τους;)

ερωτήσεις που διερευνούν τις επιπτώσεις κάθε άποψης (π.χ. Ποια επίπτωση θα είχε αυτή η άποψη αν επικρατούσε; Αν συμβαίνει αυτό, τι άλλο θα πρέπει επίσης να συμβαίνει;)

 ερωτήσεις  που υποστηρίζουν την ομοφωνία (π.χ. Πώς θα μπορούσες να μετακινηθείς από την άποψή σου; Ποιες απ’ τις απόψεις του άλλου θα μπορούσες να δεχτείς;)

ερωτήσεις  ανοιχτές που αφήνουν πλήρη ελευθερία έκφρασης (π.χ. Τι θα έκανες εσύ αν ήσουν στη θέση του ήρωα; Τι θα γινόταν αν…)

 Ο R. Paul, υποστηρίζοντας τη γνώμη του για την αναγκαιότητα της κριτικής σκέψης λέει: « Η κριτική σκέψη είναι απαραίτητο εργαλείο για την επιβίωσή μας. Χρειαζόμαστε  την κοφτερή ματιά της για να κόψουμε όχι μόνο αυτά που καθημερινά προπαγανδίζουν οι υπηρετούντες τα ατομικά τους συμφέροντα, αλλά και αυτά που υποστηρίζουν ομάδες διαπλεκόμενων  συμφερόντων, οι οποίες είναι έτοιμες να θυσιάσουν το γενικό καλό της χώρας στα δικά τους βραχυπρόθεσμα κέρδη».

Τάσος Τιτάκης