Εφορία: Πώς φορολογούνται οι τόκοι καταθέσεων και χρηματοοικονομικών επενδύσεων

Αναλυτικό οδηγό για τη φορολόγηση των τόκων των καταθέσεων από το εσωτερικό και το εξωτερικό εξέδωσε η ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με τη γενική αρχή που ισχύει με βάση τη φορολογική νομοθεσία, προβλέπεται ότι το ποσό των τόκων φορολογείται με συντελεστή 15%, αλλά υπάρχουν και εξαιρέσεις και είτε απαλλάσσονται είτε φορολογούνται και με υψηλότερο συντελεστή, όταν συναθροίζονται με άλλα εισοδήματα.

Ειδικότερα, η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει επτά σημεία για τη φορολόγηση και τις εξαιρέσεις που ισχύουν για τους τόκους από χρηματοοικονομικές επενδύσεις σε εσωτερικό ή εξωτερικό:

1. Παρακράτηση φόρου στις πληρωμές τόκων. Οι πληρωμές τόκων υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου με συντελεστή 15%, εκτός των τόκων εταιρικών ομολόγων υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 5 του άρθρου 37 του Ν. 4172/2013, οι οποίοι αποκτώνται από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι ημεδαπής, για τους οποίους ο συντελεστής είναι 5%. Με την παρακράτηση, εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση σε περίπτωση που ο δικαιούχος του εισοδήματος από τόκους είναι ημεδαπό φυσικό πρόσωπο ή φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που δεν έχει τη φορολογική κατοικία του και δεν διατηρεί μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα. Για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες με φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, η παρακράτηση φόρου επί των τόκων δεν εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση για τα εισοδήματα αυτά, αλλά τα σχετικά ποσά συναθροιζόμενα με τα λοιπά έσοδά τους φορολογούνται ως έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, με τον φορολογικό συντελεστή της παρ. 1 του άρθρου 58 του Ν. 4172/2013.

2. Παρακράτηση φόρου εισοδήματος στους τόκους που καταβάλλονται σε συνδεμένα πρόσωπα. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 63 του Ν. 4172/2013, δεν διενεργείται καμία παρακράτηση φόρου στους τόκους που καταβάλλονται σε συνδεδεμένα πρόσωπα.

3. Παρακράτηση φόρου εισοδήματος στους τόκους υπερημερίας. Οι πληρωμές τόκων υπερημερίας υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου εισοδήματος με συντελεστή 15%. Ειδικά για τα εισοδήματα που αποκτούν τα πιστωτικά ιδρύματα, ανεξάρτητα αν έχουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή, από τόκους δανείων που έχουν χορηγήσει στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των τόκων υπερημερίας, τόκους διατραπεζικών καταθέσεων και τόκους από τη χορήγηση πιστώσεων, δεν ενεργείται παρακράτηση φόρου επί αυτών.

4. Φορολογική μεταχείριση των τόκων από καταθέσεις στην αλλοδαπή που αποκτά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα και οι οποίοι παραμένουν στην αλλοδαπή. Σε περίπτωση που οι τόκοι που προέρχονται από καταθέσεις αλλοδαπής δεν εισάγονται στην Ελλάδα, δεν διενεργείται παρακράτηση φόρου και τα εισοδήματα θα φορολογηθούν μαζί με τα λοιπά εισοδήματα του δικαιούχου ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Από το συνολικό ποσό του φόρου που αναλογεί και πρέπει να αποδοθεί, εκπίπτει ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε στην αλλοδαπή για αυτό το εισόδημα μέχρι του ποσού του φόρου που αναλογεί για το εισόδημα αυτό στην Ελλάδα.

5. Διενέργεια παρακράτησης φόρου εισοδήματος στους τόκους εταιρικών ομολογιών εισηγμένων σε τόπο διαπραγμάτευσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά εκτός Ε.Ε. που αποκτώνται από νομικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής και δεν διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα. Από τον συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 37 και της παρ. 9 του άρθρου 64 του Ν. 4172/2013 προκύπτει ότι οι τόκοι εταιρικών ομολογιών εισηγμένων σε τόπο διαπραγμάτευσης εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει των διατάξεων του άρθρου 4 του Ν. 4514/2018 (Α΄14) ή σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά εκτός Ε.Ε., η οποία εποπτεύεται από Αρχή διαπιστευμένη στον Διεθνή Οργανισμό Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγοράς, καθώς και των πάσης φύσεως ομολογιών που εκδίδουν οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί που λειτουργούν ως πιστωτικά ιδρύματα, οι οποίοι αποκτώνται από νομικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής και δεν διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα ή, αν διατηρούν μόνιμη εγκατάσταση, το εισόδημα από τους συγκεκριμένους τόκους αποδίδεται στο κεντρικό κατάστημα στην αλλοδαπή και δεν σχετίζεται με τη μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, απαλλάσσονται από την παρακράτηση φόρου. Τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή για πληρωμές τόκων που πραγματοποιούνται από την 1η/1/2020 και μετά.

6. Φορολογική μεταχείριση των τόκων ομολογιακών δανείων και εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου που αποκτά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα του άρθρου 45 του Ν. 4172/2013. Οι τόκοι που προκύπτουν από ομόλογα που εκδόθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ), κατ’ εφαρμογή του προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, καθώς και οι τόκοι που προκύπτουν από ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 47 του ΚΦΕ. Η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος των τόκων από τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου ισχύει για μεν τους τόκους από έντοκα γραμμάτια για τίτλους που εκδίδονται από 29/7/2023, για δε τους τόκους από ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου για τοκομερίδια που εξαργυρώνονται από την πιο πάνω ημερομηνία και εξής ή για ομόλογα που λήγουν κατά την ίδια ως άνω ημερομηνία και εξής, εφόσον οι τόκοι προκύπτουν από ομόλογα χωρίς τοκομερίδια. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 52 του Ν. 5045/2023, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 46 του Ν. 5082/2024 (Α΄9), η εν λόγω απαλλαγή δεν καταλαμβάνει τα πιστωτικά ιδρύματα της περ. 1 της παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 4261/2014 (Α΄107) που εδρεύουν στην Ελλάδα. Ως πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν στην Ελλάδα, για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων, νοούνται τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ελλάδα και, ως εκ τούτου, πιστωτικά ιδρύματα που έχουν την έδρα τους σε άλλη χώρα πλην της Ελλάδας δεν εμπίπτουν στην πιο πάνω έννοια, έστω και αν διατηρούν στη χώρα μας υποκατάστημα (μόνιμη εγκατάσταση). Δεδομένης της εν λόγω απαλλαγής των ως άνω περιπτώσεων από τον φόρο εισοδήματος, τα σχετικά ποσά δεν υπόκεινται σε παρακράτηση.

7. Φορολογική μεταχείριση των τόκων προϊόντων δανεισμού τίτλων που αποκτά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα του άρθρου 45 του Ν. 4172/2013. Οι τόκοι που προκύπτουν από προϊόντα δανεισμού τίτλων της Αγοράς Παραγώγων του Χρηματιστηρίου Αθηνών που αποκτούν τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες του άρθρου 45 του ΚΦΕ απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος και, ως εκ τούτου, δεν υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου.

Διαβάστε επίσης:

Ο «χάρτης» των πληρωμών: Πότε και πόσα θα καταβάλουν e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ

Αλλάζει ο ΕΝΦΙΑ από το 2027: Όλες οι ανατροπές στον υπολογισμό των ακινήτων