Πολιτισμός

Επιστήμη

Το χρόνιο στρες σκοτώνει !

Αμερικανοί επιστήμονες βρήκαν έναν άμεσο βιολογικό μηχανισμό, που εξηγεί γιατί το χρόνιο στρες είναι καταστροφικό για το καρδιαγγειακό σύστημα. Ανακάλυψαν ότι το στρες προκαλεί μόνιμη υπερδιέγερση στο ανοσοποιητικό σύστημα, με συνέπεια να υπερπαράγονται λευκά αιμοσφαίρια, πράγμα που προκαλεί χρόνια φλεγμονή στις αρτηρίες. Η εξέλιξη αυτή -καθώς τα παραπανίσια κύτταρα συσσωρεύονται στα εσωτερικά τοιχώματα των αρτηριών εμποδίζοντας την κυκλοφορία του αίματος και την απόσπαση κάποιου θρόμβου- αυξάνει σε βάθος χρόνου τον κίνδυνο για έμφραγμα ή εγκεφαλικό.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον βιολόγο Ματίας Νάρεντορφ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Nature Medicine», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο και το «Science», μελέτησαν 29 άτομα που εργάζονταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας νοσοκομείου υπό συνθήκες μόνιμου στρες. Η ανάλυση δειγμάτων αίματος εν ώρα δουλειάς έδειξε σαφώς περισσότερα λευκά κύτταρα σε σχέση με την ανάλυση του αίματός τους εκτός δουλειάς, όταν το στρες τους ήταν μικρότερο.

Επίσης, οι ερευνητές έκαναν πειράματα με ποντίκια. Όπως στην περίπτωση των ανθρώπων, έτσι και στα πειραματόζωα διαπιστώθηκε ότι υπήρχε παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων λευκοκυττάρων, όταν αυτά βρίσκονταν σε στρες. Αν ιδίως προϋπήρχε συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες και αρτηριοκλήρυνση, τότε η πρόσθετη φλεγμονή, λόγω της αύξησης των λευκών κυττάρων, αύξανε τον κίνδυνο θρόμβωσης από αποκόλληση ενός τμήματος της πλάκας.

Οι επιστήμονες γνώριζαν εδώ και καιρό ότι το στρες φθείρει το καρδιαγγειακό σύστημα, αλλά δυσκολεύονταν να βρουν μια άμεση βιολογική σχέση ανάμεσα σε αυτά τα δύο, κάτι που φαίνεται να πετυχαίνει για πρώτη φορά τόσο καθαρά η νέα μελέτη. Όσο πιο πολλή φλεγμονή προκαλείται, λόγω του στρες, σε μία αρτηρία ήδη επιβαρυμένη λόγω της αρτηριοσκλήρυνσης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος δημιουργίας θρόμβου που φράζει την αρτηρία.

Η παρουσία των λευκοκυττάρων είναι ωφέλιμη, γιατί αποτελούν την άμυνα του οργανισμού έναντι των παθογόνων μικροοργανισμών. Όμως η υπερβολική αύξησή τους γυρνά «μπούμερανγκ», πυροδοτώντας μία δυνητικά επικίνδυνη φλεγμονή.

Οι επιστήμονες, πάντως, επισήμαναν ότι το χρόνιο στρες είναι μόνο ένας παράγων καρδιαγγειακού κινδύνου ανάμεσα σε άλλους, όπως η υψηλή χοληστερόλη και αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και η γενετική προδιάθεση. Αν άλλοι παράγοντες προϋπάρχουν, το στρες μπορεί να δράσει σαν τη «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι», όπως είπε ο Νάρεντορφ, ο οποίος ευελπιστεί ότι η έρευνά του μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων, που θα βοηθούν στην πρόληψη των καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Επιστήμη

Κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου για όσους έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στις ορμόνες του στρες

στρες

Οι άνθρωποι που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις ορμόνες του στρες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου, σύμφωνα με μία νέα μελέτη Ελλήνων επιστημόνων, οι οποίοι βρήκαν και ένα συγκεκριμένο «προφίλ» πρωτεϊνών που σχετίζεται με αυτήν την ευαισθησία.

Η έρευνα αποσκοπεί στη δημιουργία -για πρώτη φορά- ενός τεστ που θα μπορεί να διακρίνει τους ανθρώπους σε όσους είναι ευαίσθητοι και όσους είναι ανθεκτικοί στις ορμόνες του στρες, συγκεκριμένα στα γλυκοκορτικοειδή (μεταξύ των οποίων η κορτιζόλη), που παράγονται με φυσικό τρόπο στο σώμα. Αυτές οι ορμόνες, που είναι σημαντικές για τον μεταβολισμό και το υγιές ανοσοποιητικό σύστημα, δρουν ως αντιφλεγμονώδη και συχνά χρησιμοποιούνται από τους γιατρούς κατά των αλλεργιών του άσθματος και άλλων παθήσεων που εμπλέκουν την υπεραντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Όμως, δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι το ίδιο καλά σε αυτές τις ορμόνες, γι' αυτό χρειάζεται ένα τεστ που να διακρίνει τους υπερευαίσθητους. Οι γιατροί αναζητούν έναν τρόπο για να ελαχιστοποιήσουν τις ανεπιθύμητες παρενέργειες σε όσους ανθρώπους χρειάζονται θεραπεία με γλυκορτικοειδή. Η νέα μελέτη ανοίγει τον δρόμο για να βρεθεί ένα τεστ που θα βασίζεται σε βιοδείκτες υψηλού κινδύνου για διαταραχές σχετιζόμενες με το στρες, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό. Έτσι, θα δημιουργηθούν νέες διαγνωστικές ή θεραπευτικές δυνατότητες.

Οι ερευνητές του Παιδιατρικού Τμήματος Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς επίσης των Τμημάτων Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, με επικεφαλής τον δρα Νικόλα Νικολαΐδη και την καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Ευαγγελία Χαρμανδάρη, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο 59ο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας.

Οι πρωτεΐνες στον οργανισμό βοηθούν στην αναγνώριση, μεταφορά και επιτέλεση της δράσης των ορμονών όπως τα γλυκοκορτικοειδή. Συνεπώς, μπορεί να ανιχνευθεί ένα διαφορετικό πρωτεϊνικό «προφίλ» μεταξύ των ευαίσθητων και των ανθεκτικών σε αυτές τις ορμόνες του στρες. Σημειώνεται, ότι το χρόνιο στρες έχει προ καιρού συσχετιστεί με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Οι Έλληνες ερευνητές, οι οποίοι μελέτησαν 101 υγιείς εθελοντές, στους οποίους χορηγήθηκε το βράδυ μία χαμηλή δόση (0,25 μιλιγκράμ) του γλυκοκορτικοειδούς δεξαμεθαζόνη (που χρησιμοποιείται και στη θεραπεία της Covid-19), κατέταξαν τους συμμετέχοντες σε ευαίσθητους και ανθεκτικούς με βάση τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα τους το επόμενο πρωί. Η περαιτέρω ανάλυση με Υγρή Χρωματογραφία - Φασματομετρία Μάζας εντόπισε συγκεκριμένες διαφορές στο «προφίλ» των πρωτεϊνών ανάμεσα στις δύο ομάδες. Από τις πρωτεΐνες στην ομάδα των ευαίσθητων, αρκετές σχετίζονταν με θρόμβωση του αίματος, σχηματισμό πλακών βήτα-αμυλοειδούς στη νόσο Αλτσχάιμερ και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Όπως είπε ο δρ Νικολαΐδης, «τα ευρήματα μας δείχνουν για πρώτη φορά πώς η αυξημένη ευαισθησία στα γλυκοκορτικοειδή μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές σχετιζόμενες με το στρες, συμπεριλαμβανομένων των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου και του εγκεφάλου, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπευτικές παρεμβάσεις». Πρόσθεσε, πάντως, ότι «επρόκειτο για μία μικρή μελέτη, συνεπώς πρέπει να γίνουν περαιτέρω μεγαλύτερες μελέτες, ώστε να επιβεβαιώσουν τις παρατηρούμενες διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους που είναι ευαίσθητοι στα γλυκορτικοκειδή και στους ανθεκτικούς σε αυτά». Οι ερευνητές ήδη σχεδιάζουν τέτοιες μεγαλύτερες μελέτες.

Σύμφωνα με τον κ. Νικολαΐδη, «υποθέτουμε ότι αν οι πιο ευαίσθητοι στα γλυκοκορτικοειδή εκτεθούν σε υπερβολικό ή παρατεταμένο στρες, η συνεπαγόμενη αυξημένη ενεργοποίηση στα κύτταρα του αίματός τους μπορεί να τους προδιαθέτει για τον σχηματισμό θρόμβων στην καρδιά και στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε εμφράγματα και εγκεφαλικά. Θα μπορούσαμε, πιθανώς, να εντοπίζουμε εκείνους που κινδυνεύουν περισσότερο και χρειάζονται διαχείριση του στρες τους».

 

Διαβάστε επίσης:

Τροχαία: "Μαύρη" εβδομάδα για την Κρήτη με 5 νεκρούς - Σοκ από τις εικόνες στον ΒΟΑΚ

Η NASA θέλει να σώσει τις ενυδρίδες από την εξαφάνιση

Κορωνοϊός - έρευνα: Το ένα τρίτο των διστακτικών τελικά εμβολιάζονται

ESPA BANNER