Κρήτη

Πολιτισμός

Πασχαλινά έθιμα της Κρήτης - της λαογράφου Ειρήνης Ταχατάκη

Πασχαλινά έθιμα της Κρήτης - Προδημοσίευση από το νέο βιβλίο της λαογράφου Ειρήνης Ταχατάκη

Το Ελληνικό Πάσχα είναι πλούσιο σε παραδόσεις και έθιμα γιατί ο λαός μας όχι μόνο ζει την ανάμνηση κάποιων γεγονότων αλλά τα βιώνει και τα συνεχίζει και τούτο είναι παράδοση.

Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για το ελληνικό Πάσχα και την καθιέρωση του από την Εκκλησία μας.

Η «Ανάσταση» η «Λαμπρή» όπως χαρακτηριστικά τη λέει ο λαός μας είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης. Το Πάσχα το τερπνό, το μέγα, το ιερό, το πανσεβάσμιο, που διακηρύσσει η εκκλησία μας. Οι Χριστιανοί, λοιπόν, πήραν τούτη τη μεγάλη γιορτή από του Εβραίους, αλλά της έδωσαν καινούριο περιεχόμενο: την Ανάσταση του Κυρίου. Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος που έγινε το 325 μ.Χ. όρισε να γιορτάζεται το Χριστιανικό Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την Πανσέληνο της Εαρινής Ισημερίας για δύο λόγους : α) για να διαφοροποιηθεί από το Πάσχα των Εβραίων που γιορταζόταν ανήμερα την Πανσέληνο και β) για να εναρμονιστεί με το ιστορικό γεγονός της Ανάστασης που συνέβηκε μετά το Εβραϊκό Πάσχα.

Προηγείται, βέβαια, της τρανής γιορτής η μακρά περίοδος της Μ. Σαρακοστής, οπότε γίνεται η προετοιμασία των πιστών για να μπορέσουν να παραστούν στο Θείο Δράμα και το χαρούμενο γεγονός της Ανάστασης. Ακολουθεί μετά η χαρμόσυνη περίοδος των 50 ημερών που έχομε μέσα σ’ αυτή κι άλλες κορυφώσεις του θριάμβου του Χριστού μας: την Ανάληψη που είναι η επιστροφή του Υιού στον Πατέρα, οπότε παίρνει την εκ δεξιών του πατρός θέση του και την Πεντηκοστή, οπότε στέλνει το Άγιο Πνεύμα στους μαθητές Του.

Υπάρχουν πολλά Πασχαλινά έθιμα στην ιδιαίτερη Πατρίδα μας την Κρήτη και στο Πανελλήνιο γενικότερα.

Οι προετοιμασίες για τη Μεγάλη εορτή του Πάσχα έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί –εκτός από διάφορα ζυμώματα- την εβδομάδα των παθών: πάστρα, νοικοκυροσύνη με ασβεστώματα, βαψίματα, πλυσίματα, και γενικά καθαριότητα παντού. Κι όλα αυτά συνδυασμένα ομορφαίνουν πιο πολύ την Ανοιξιάτικη Φύση με τις πρασινάδες, τις δροσιές και τις ευωδίες από τους πορτοκαλο-λεμονανθούς και τους ανερατζανθούς. Τα γιασεμιά, τα κρινάκια, τα ζουμπούλια στο φόρτε τους. Κόβονται αγκαλιές τα λουλούδια κι άλλα γίνονται στεφάνιο κι άλλα κολαΐνες για να στολίσουν τον Επιτάφιο και τον Εσταυρωμένο.

Από τη Μεγάλη Τετάρτη αρχίζουν τα ζυμωτά: Λαμπροκούλουρα, κουκουνάρες, καλιτσούνια με φρέσκια μυζήθρα, τσουρεκάκια. Μοσχοβολά ο κόσμος από τις μυρωδιές στους φούρνους κι όλη αυτή η χαρούμενη φροντίδα προσθέτει μία ιδιαίτερα γιορταστική νότα για την προετοιμασία της Μεγάλης Εορτής.

Στην Εορτή των Βαΐων, ακριβώς μία βδομάδα πριν το Πάσχα γιορτάζουν την Ανάσταση του Λαζάρου μαζί με την εορτή των Βαΐων κατά την οποία ο Σωτήρας μπήκε θριαμβευτικά στα Ιεροσόλυμα κι ο λαός τον υποδέχτηκε «μετά βαΐων και κλάδων». Πανελλήνιο το έθιμο και σαν αυτή την ημέρα για ανάμνηση της υποδοχής προσφέρει η εκκλησία μας σταυρούς πλεγμένους με κλαδιά βαγιάς. Τα παιδιά ψάλλουν τον Λάζαρο:

«Μες στην πόλη Βηθανία κλαίει η Μάρθα η Μαρία,

Λάζαρο τον αδελφό τους τον καλό κι αγαπητό τους.

Κι ο Χριστός μας ο καλός μας, ο Σωτήρας και Θεός μας

για το φίλο του μαθαίνει και στον τάφο του πηγαίνει.

«Δεύρο έξω» του φωνάζει κι ολοζώντανο τον βγάζει

χαιροντ’ όλοι και γελούνε το Θεό δοξολογούνε».

Σε πολλά χωριά της Πατρίδας μας ζυμώνουν κάτι μακρόστενες κουλούρες που τις λένε «Λαζάρους» και πλάθονται σε σχήμα ανθρώπου.

Υπάρχει και το έθιμο αλλά και ορισμός της εκκλησίας να γίνεται κατάλυση ιχθύος, τρώνε ψαρικά τη Βαγιανή Κυριακή και λέει η παροιμία:

«Όταν είναι τω Βαγιώ τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή καλιτσούνι και ρακί ή και την άλλη Κυριακή τρώμε το παχύ τ’ αρνί».

Ειρήνη Ταχατάκη 

 

Κρήτη

Ηράκλειο

Τσελέντης στο Ράδιο Κρήτη: Παραμορφώνεται το έδαφος στο νησί- Να ελεγχθούν όλα τα κτίρια

κρήτη σεισμός

Για τις ανυψώσεις και καταβυθίσεις 4-5 εκ που έχουν καταγραφεί στο ανάγλυφο της Κρήτης μέσω δορυφόρων και του δίκτυου σεισμογράφων στο Ηράκλειο, αλλά και την αναγκαιότητα επέκτασης του δικτύου στον Δήμο Μινώα Πεδιάδος, μίλησε σήμερα στο Ράδιο Κρήτη και την εκπομπή του Λευτέρη Βαρδάκη, ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Άκης Τσελέντης.

Ο κ Τσελέντης υπογράμμισε τη σπουδαιότητα εγκατάστασης του δικτύου των 6 σεισμογράφων σε συνεργασία με τη δημοτική αρχή Ηρακλείου, ένα πρόγραμμα το οποίο- ωστόσο- φθάνει στη λήξη του με τον ίδιο να ζητά την ανανέωση και επέκτασή του.

Επίσης, μίλησε για το όραμά του- αυτό της ανάπτυξης ενός Ινστιτούτου Τόξου στην Κρήτη, στο πρότυπο της Ιαπωνίας για τη λεπτομερή καταγραφή της σεισμικής δραστηριότητας.

Στο Αρκαλοχώρι

Ο κ Τσελέντης ερωτώμενος για την κατάσταση του δομικού ιστού στο Αρκαλοχώρι μετά την αλληλουχία σεισμικών δονήσεων, είπε ότι θα πρέπει να ελεγχθούν στατικά όλα τα κτίσματα στον ευρύτερο χώρο, χωρίς εξαιρέσεις. Επιπρόσθετα, σημείωσε ότι ακόμη και εάν η σεισμική δραστηριότητα ολοκληρωθεί το επόμενο δίμηνο, τα κτίσματα έχουν “μνήμη” και υφίστανται καταπόνηση με κάθε νέο σεισμό, μικρό ή μεγάλο, προσθετικά.

Όπως είπε, η σεισμική διέγερση με επίκεντρο το Αρκαλοχώρι θα συνεχιστεί και γι αυτό οι κάτοικοι δεν πρέπει να εφησυχάζουν, ακόμη και εάν για ημέρες δεν σημειώνεται κάποιος νέος αισθητός σεισμός. Τόνισε, ωστόσο, ότι η πιθανότητα ενός μεγάλου σεισμικού γεγονότος πλέον είναι αμελητέα.

Εξήγησε τους σεισμούς στην περιοχή από τα σπασίματα που έγιναν σε δύο ρήγματα με την ενέργεια να μεταφέρεται και να διεγείρει γειτονικά ρήγματα. Όπως είπε, από αυτή τη δραστηριότητα, δεν έχουν επηρρεαστεί τα γνωστά ρήγματα σε Γιούχτα, Βασιλειές και Γεράκι.

Πάντως, δεν παρέλειψε να εκφράσει και τη δυσφορία του από τα μηδενικά αποτελέσματα- όπως είπε- της σύσκεψης στο Αρκαλοχώρι, διότι δε ελήφθησαν αποφάσεις σε πρακτικό επίπεδο πολιτικής προστασίας, αλλά και την έκπληξή του για το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έκανε δεκτό το αίτημα του δημοτικής αρχής Μινώα Πεδιάδος να κηρηχθεί η περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. 

Επηρεάζονται οι σεισμοί από τους καύσωνες;

Ο κ Τσελέντης ερωτώμενος για τη σύνδεση σεισμών και υψηλών θερμοκρασιών είπε ότι πρόκειται για μια πεποίθηση που έχει σχηματιστεί στον κόσμο εξαιτίας του φονικού σεισμού της Κεφαλονιάς το 1953 εν μέσω καύσωνα, αλλά όπως ξεκαθάρισε, δεν υπάρχει συσχετισμός, παρά μόνο μια πολύ μικρή πιθανότητα να επιταχυνθεί η σεισμική εκδήλωση ενός ήδη ώριμου ρήγματος.

Ακούστε τη συνέντευξη του καθηγητή Τσελέντη στο Ράδιο Κρήτη:

 

 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Ηράκλειο: Ζέστη και λιποθυμίες, αλλάζουν το ωράριο των rapid test

Καύσωνας: Το θερμόμετρο ενδέχεται να φτάσει στους 47 βαθμούς Κελσίου!

Καύσωνας: Για ποιους συστήνει παύση εργασιών -Τα μέτρα του υπ. Εργασίας