Αφιερωματα

Επέτειοι

Κρήτη

Της Οσιομάρτυρος Φιλοθέης της Αθηναίας

Σήμερα Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου εορτή μνήμης της Οσιομάρτυρος Φιλοθέης της Αθηναίας, πανηγυρίζει ο φερώνυμος Ιερός Ναός στην οδό Κλεάνθη 91,  στην περιοχή "Φιλοθέη" του Ηρακλείου (πρώην Παπα- Τίτου Μετόχι).

Στις 17.30  το απόγευμα θα γίνει Ιερά Παράκληση

Κατά την διάρκεια των Ιερών Ακολουθιών θα τεθεί προς προσκύνηση, τμήμα του Ιερού Λειψάνου της Οσίας.

Τηλ. Ιερού Ναού Οσίας Φιλοθέης: 2810 327 076

Τηλ. Ιερέως: 6974 897 951

Ποια ήταν η Οσία Φιλοθέη

Η Οσία Φιλοθέη, (κατά κόσμον Παρασκευή Μπενιζέλου), ήταν μοναχή με σημαντική φιλανθρωπική και κοινωνική δράση κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας του 16ου αιώνα. H Ορθόδοξη Εκκλησία την έχει ανακηρύξει αγία και είναι στενά συνδεδεμένη με την πόλη των Αθηνών. Η μνήμη της τιμάται στις 19 Φεβρουαρίου

Γεννήθηκε το 1522, καταγόμενη από την αθηναϊκή αρχοντική οικογένεια γαιοκτημόνων, των Μπενιζέλων. Η Ρηγούλα ή Ρεβούλα (Παρασκευούλα), όπως ήταν το κοσμικό της όνομα, ήταν κόρη του Αγγέλου Μπενιζέλου και της Σηρίγης Παλαιολογίνας, γόνου της ιστορικής βυζαντινής οικογένειας. Καθώς η Ρηγούλα μεγάλωνε, διακρινόταν για το ήθος και την ευφυΐα της. Το πατρικό σπίτι της Ρεβούλας βρισκόταν εκεί που σήμερα υψώνεται το μέγαρο Aρχιεπισκοπής Αθηνών, γι’ αυτό άλλωστε, η οδός αυτή ονομάζεται οδός Αγίας Φιλοθέης.Η αγία ήταν ολιγογράμματη κατά το έθος της εποχής

Σε ηλικία 14 ετών οι γονείς της αποφάσισαν να την παντρέψουν με τον κατά πολύ μεγαλύτερό της Ανδρέα Χειλά, ο οποίος ανήκε σε αρχοντική οικογένεια της Αθήνας. Ήταν ένας γάμος ενάντια στη θέλησή της, που διήρκεσε τρία χρόνια, έπειτα η Ρεβούλα έμεινε χήρα.

Στα 17 της χρόνια ήταν όμορφη, πάμπλουτη, καταγόμενη από δύο αρχοντικές και σημαντικές οικογένειες, μορφωμένη και ελεύθερη. Εύκολα εννοεί κανείς πόσο περιζήτητη νύφη ήταν και οι σημαντικότερες οικογένειες της Αθήνας και όχι μόνο, την διεκδικούσαν για νύφη τους. Οι γονείς της την πίεζαν έντονα να συνάψει δεύτερο γάμο, όμως αυτή τη φορά η Ρεβούλα δεν εισάκουσε την επιθυμία των γονέων της, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ακολουθήσει ασκητική ζωή. Επιδόθηκε σε φιλανθρωπικό έργο και δέκα χρόνια μετά το θάνατο των γονιών της εκάρη μοναχή με το όνομα Φιλοθέη

Η δραστηριότητά της

Η μοναχή Φιλοθέη άσκησε ένα είδος φιλανθρωπικού και ιεραποστολικού μοναχισμού ανακαίνισε το ναΐσκο του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος βρισκόταν στον περίβολο του πατρικού της αρχοντικού, μετατρέποντάς τον σε κοινόβιο. Το Καθολικό του Αγίου Ανδρέα και το πηγάδι της μονής της σώζονται μέχρι σήμερα στον περίβολο της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Στο κοινόβιο αυτό εισήλθε πρώτη ως Ηγουμένη μαζί με άλλες μοναχές, κόρες επιφανών οικογενειών της Αθήνας. Η ίδρυσή του πρέπει να τοποθετηθεί περί το 1571. Σε αυτό εγκαταβιούσαν περί τις 150 μοναχές, ανάμεσα στις οποίες και μερικές εκχριστιανισμένες μουσουλμάνες, αλλά και Κύπριοι σκλάβοι μετά την πτώση της Κύπρου στους Τούρκους την ίδια περίοδο..

Εκείνη την εποχή, αρχίζει το φιλανθρωπικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό και εθνικό έργο της Φιλοθέης. Στο έργο αυτό αφιέρωσε την πατρική και προσωπική της περιουσία. Ιδρύει σχολεία, βιοτεχνικά και χειροτεχνικά εργαστήρια, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, ορφανοτροφεία, κ.α. Διδάσκει στοιχειώδη οικοκυρική στις «μοναστηρίσιες». Το συγκρότημα αυτό ονομάζεται «Παρθενώνας» και εκεί βρίσκουν καταφύγιο και περίθαλψη (υλική και πνευματική) αδιακρίτως Έλληνες και Τούρκοι. Προσφέρει μεγάλα ποσά για την απελευθέρωση των αιχμαλώτων, ενώ ιδιαιτέρως φροντίζει για τη φυγάδευση των γυναικών στα νησιά, προκαλώντας όλεθρο στα χαρέμια των Τούρκων. Παράλληλα, ιδρύει παραρτήματα στο Χαλάνδρι, τα Πατήσια, το Ψυχικό, την Καλογρέζα. Στην περιοχή του Ψυχικού άνοιξε ένα πηγάδι για να ξεκουράζονται οι κατάκοποι αγρότες που δούλευαν ώρες κάτω από το ζεστό ήλιο και το νερό ήταν λιγοστό στην αττική γη. Λέγεται ότι από το ψυχικό αυτό της μοναχής Φιλοθέης πήρε η περιοχή το όνομά της. Ή πάλι πως έγραψε πάνω στο μαρμάρινο χείλος του πηγαδιού την λέξη «ψυχικόν» δηλωτικό της ψυχικής ωφέλειας.Και η περιοχή της Καλογρέζας οφείλει το όνομά της από τη μονή που εκεί ίδρυσε η Φιλοθέη, τη μονή της Καλογραίας, όπως την αποκαλούσαν οι Αθηναίοι (και από παραφθορά της λέξης, μονή της Καλογρέζας σύμφωνα με άλλη ετυμολογία, "καλογρέζα" σημαίνει "μοναχή" στην αρβανίτικη διάλεκτο).

Βασική επιδίωξη της Φιλοθέης ήταν η τόνωση του ορθόδοξου ιδεώδους και η διατήρηση της ελληνικής συνείδησης. Το έργο της, κατά βάση εθνικό και θρησκευτικό, ξεπέρασε τα όρια της Αθήνας και έγινε γνωστό σε όλη την Ελλάδα Αδιαφιλονίκητη ιστορική επιβεβαίωση για το έργο αυτό παρέχει η αλληλογραφία της Φιλοθέης με τη Γερουσία της Βενετίας 1583, από την οποία ζητούσε οικονομική βοήθεια.

Το τέλος της

Σε επιστολή της Αγίας που εντοπίστηκε από τον ιστοριοδίφη Κωνσταντίνο Μέρτζιο σε βιβλιοθήκη της Βενετίας με παραλήπτη την Βεντική Γερουσία, με ημερομηνία ΄΄22 Φεβρουαρίου 1583΄΄, ζητείται χρηματική βοήθεια για να ξεπληρώσει χρέη που είχαν προκύψει γιατί ήθελε να γλιτώσει το μοναστήρι και τις μοναχές από τις Τουρκικές λεηλασίες. Επομένως οι διώξεις της αγίας ήταν πολύ προγενέστερες του 1588-1589.Η Βενετική Γερουσία αποφάσισε να συνδράμει με 200 τσεκίνια (χρυσά νομίσματα)

Τη νύχτα της 2ας προς 3ης Οκτωβρίου 1588, κατά τη διάρκεια ιερής ολονυχτίας που επιτελούσαν οι μοναχές προς τιμή του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου  (πολιούχου αγίου της Αθήνας) στο εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα, οι Τούρκοι εφορμούν εκ νέου, συλλαμβάνουν τη Φιλοθέη και έπειτα από βασανιστήρια την εγκαταλείπουν ημιθανή έξω από τη μονή της.

Έξω από το ναό, στα δεξιά της εισόδου του, σώζεται η κολώνα, όπου η Φιλοθέη δέθηκε και μαστιγώθηκε. Οι μοναχές της την μετέφεραν στην κρύπτη της στην Καλογρέζα. Εκεί η Φιλοθέη υποκύπτει στα τραύματά της στις 19 Φεβρουαρίου  1589. Ενταφιάστηκε στο δεξιό μέρος του ιερού βήματος του Αγίου Ανδρέα, ενώ αιώνες αργότερα το σκήνωμα της μεταφέρθηκε στη Μητρόπολη Αθηνών, όπου φυλάσσεται σε ασημένια λάρνακα μέχρι σήμερα.

Η ασημένια λειψανοθήκη της Αγίας Φιλοθέης (Μητροπολιτικός Ναός - Αθήνα)

 

Στο μέρος όπου παρέδωσε το πνεύμα της, στην περιοχή της Καλογρέζας, υψώνεται ο Ι. Ν. της Αγίας Φιλοθέης, ενώ το όνομά της φέρει και ολόκληρο το γνωστό προάστιο των Αθηνών, η Φιλοθέη

 

Ἀπολυτίκιον 
Ἀθηναίων ἡ πόλις ἡ περιώνυμος Φιλοθέην τιμᾷ τὴν ὁσιομάρτυρα καὶ ἀσπάζεται αὐτῆς τὸ θεῖον λείψανον, ὅτι ἐβίωσε σεμνῶς καὶ μετήλλαξε τὸ ζῆν ἀθλήσει καὶ μαρτυρίῳ, καὶ πρεσβεύει πρὸς τὸν Σωτῆρα, διδόναι πᾶσι τὸ θεῖον ἔλεος.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἀθηνῶν τῶν κλεινῶν τε νῦν καὶ πάλαι τὸ βλάστημα καὶ τῶν χθὲς καὶ πρώην ὁσίων τὸ ἀρίζηλον καύχημα τιμήσωμεν ἐν ὕμνοις οἱ πιστοί, ὁσίαν Φιλοθέην εὐλαβῶς ὅτι τὸν Χριστὸν εὐτόνως πάντων τῶν γεηρῶν ἀντήλλαξεν. Ἔχουσα οὗν συμπρεσβευτὴν τὸν παμμέγαν Διονύσιον, σῶζε τοὺς προσκυνούντας, εὐσεβῶς τὸ πάνσεπτον σκῆνος σου.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὅσιων τὴν ἔλλαμψιν, εἰσδεδεγμένη σεμνή, τὴν πάλιν ἐφαίδρυνας, τῶν Ἀθηναίων τὴ σῆ, ἀσκήσει καὶ χάριτι, σὺ γὰρ ἐν εὐποιίαις, διαλάμπουσα Μῆτερ, ἤθλησας δι' ἀγάπην, εὐσεβῶς τοῦ πλησίον διὸ σὲ ὢ Φιλοθέη, Χριστὸς ἐδόξασε.​

 

Κρήτη

Ηράκλειο

Κατερίνα Σακελλαροπούλου από Βιάννο: Ανοικτό το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων

Κατερίνα Σακελλαροπούλου - Βιάννος

Κορυφώθηκαν σήμερα οι εκδηλώσεις μνήμης και τιμής στο πλαίσιο της 78ης επετείου του Ολοκαυτώματος της Βιάννου. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, η οποία νωρίτερα παρέστη στην επίσημη δοξολογία στον Ιερό Ναό των Αγίων Πάντων, προεξάρχοντος του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου Ανδρέα και αμέσως μετά στην τελετή που πραγματοποιήθηκε στο μνημείο των θυμάτων του Ολοκαυτώματος στην περιοχή Σελί Αμιρών. Στο πλαίσιο της τελετής, έγινε επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα, ενώ η Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε κατάθεση στεφάνου.

Στη διάρκεια της τελετής στο μνημείο, παρέστησαν τοπικοί φορείς, βουλευτές, ο υφυπουργός Αθλητισμού και βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης αλλά και διασωθέντες του Ολοκαυτώματος. Η μικτή χορωδία της περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου, υπό τη διεύθυνση της Μαέστρου Λένας Χατζηγεωργίου, απέδωσε τον ύμνο της Βιάννου, ενώ χορευτές χόρεψαν τον βουβό πεντοζάλη του πένθους.

Προηγήθηκε ομιλία για το ιστορικό Ολοκαύτωμα της Βιάννου από τον Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου Βιάννου, ενώ η τελετή ολοκληρώθηκε με τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των νεκρών και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου. 

Σε μια ειδική τελετή στο χώρο του μνημείου, η κ. Σακελλαροπούλου ανακηρύχθηκε επίτιμη δημότης Βιάννου. Στην αντιφώνησή της ανέφερε ότι νιώθει τιμή που ως επίτιμη δημότης θα συνδέεται «με την Ιστορία αυτού του ένδοξου και μαρτυρικού τόπου». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δικαίως τα χωριά της περιοχής περιβάλλονται με την αχλή του μύθου. Ορμητήρια ανταρτών τα βουνά της, θύλακοι αντίστασης τα σπίτια της. Όλος ο πληθυσμός συστρατευμένος στον αγώνα κατά του κατακτητή. Όμως το Ολοκαύτωμα της Βιάννου ξεπερνάει τις αναμενόμενες απώλειες ενός τέτοιου αγώνα. Ο απολογισμός της καταστροφής που έπληξε την επαρχία τον Σεπτέμβριο του 1943 υπήρξε συγκλονιστικός. Σχεδόν 500 κάτοικοι σφαγιασμένοι, κοντά χίλια σπίτια καμένα, δέκα χωριά ολοσχερώς κατεστραμμένα».

Η κ. Σακελλαροπούλου, συγκινημένη, έκανε αναφορά στις γυναίκες που έδωσαν τη μάχη και κράτησαν όπως τόνισε «ζωντανή τη μνήμη της συμφοράς αλλά και της αντίστασης στη ναζιστική θηριωδία» χαρακτηρίζοντας το θάρρος τους, «παράδειγμα υπομονής και εγκαρτέρησης, πρότυπα ζωής που μας καλούν να μην ξεχάσουμε, να μην εφησυχάσουμε, να εναντιωθούμε σε κάθε απόπειρα επανεμφάνισης τέτοιων αποτρόπαιων φαινομένων».

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας στην αντιφώνησή της, δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις επανορθώσεις που οφείλει η Γερμανία.

«Παραμένει ανοικτό το ζήτημα της επανόρθωσης των οφειλών από την Γερμανία προς την Ελλάδα - αγώνας ο οποίος θα πρέπει κάποτε να βρει τη δικαίωσή του» όπως είπε χαρακτηριστικά.

Η κ. Σακελλαραπούλου στη συνέχεια, πραγματοποίησε επίσκεψη στο Μουσείο Ολοκαυτώματος, ενώ οι εκδηλώσεις για το δεύτερο μεγαλύτερο Ολοκαύτωμα της χώρας μετά τα Καλάβρυτα, θα συνεχίζονται το μεσημέρι με εκδήλωση στο Μουσείο Ολοκαυτώματος Δήμου Βιάννου, με τη συμμετοχή των προέδρων των Περιφερειακών Συμβουλίων όλης της Ελλάδας.

 Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης σε μήνυμα του για την 78η επέτειο από τον Ολοκαύτωμα της Βιάννου αναφέρει:

«Ως Περιφέρεια Κρήτης, 78 χρόνια μετά, τιμούμε τους νεκρούς του Ολοκαυτώματος και της καταστροφής των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας. Οι μαρτυρικές ημέρες του Σεπτέμβρη του 1943 μας υπενθυμίζουν, πως οι αγωνιστές της Βιάννου με ηρωισμό, αξιοπρέπεια και πάθος για την ελευθερία, στάθηκαν μπροστά στις κάννες και απέναντι στα όπλα του ναζισμού και του ολοκληρωτισμού. Η παρακαταθήκη και το χρέος για τις επόμενες γενιές είναι μεγάλο. Οι Βιαννίτες άνοιξαν το δρόμο για μια κοινωνία αδούλωτη, για μια πατρίδα ελεύθερη που οραματίζεται ένα καλύτερο μέλλον. Από τη μαρτυρική Βιάννο τονίζουμε ότι οι νεκροί του ’43 περιμένουν ακόμα τη δικαίωση, έχοντας κατοχυρώσει τη θέση τους στο πάνθεον των ηρώων».

 

Διαβάστε επίσης:

Κρήτη: Άρχισαν να πυροβολούν μέσα από το αυτοκίνητο!

Κρήτη: Πυροβόλησαν τη γερακίνα...

Κορωνοϊός - τρίτη δόση εμβολίου: Οι επόμενοι που θα λάβουν sms

ESPA BANNER