Απόψεις

Επιστολές

Κάπνισμα, δικαίωμα κάποιων ή ανοχή κάποιων άλλων;

Το κάπνισμα είτε αυτό είναι ενεργητικό, είτε παθητικό, είτε τριτογενές, προκαλεί καρκίνους σε πολλά ζωτικά όργανα του ανθρώπινου σώματος και οι θανατηφόρες επιδράσεις του έχουν μελετηθεί εκτενώς. Στην Ευρώπη αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου καθώς 650.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας του. Επιπλέον, υπολογίζεται ότι κοστίζει πάνω από 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ακούς Άδωνη;) . Γι αυτό άλλωστε η καταπολέμηση του είναι ψηλά στην ατζέντα των προτεραιοτήτων των ανεπτυγμένων χωρών. Κατά τη γνώμη μου, λόγω των δεκάδων επιπτώσεων του καπνίσματος, δεν είναι μακριά μας η κατηγοριοποίηση των καπνιστών σαν ομάδα υψηλού κινδύνου, με άμεση συνέπεια την αύξηση των ασφαλιστικών τους εισφορών. Τα παιδιά είναι πολύ πιο ευάλωτα στους κινδύνους που ελλοχεύει τόσο το παθητικό κάπνισμα όσο και το τριτογενές κάπνισμα , ενώ γυναίκες που συνδυάζουν το αντισυλληπτικό χάπι με το κάπνισμα αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών περίπου δέκα φορές.

Ειδικοί χώροι καπνιζόντων παντού – στον υπόλοιπο κόσμο - προστατεύουν τους μη καπνίζοντες.  Η καθολική απαγόρευση σε δημόσιους χώρους σίγουρα θα βοηθήσει πολλούς γονείς να κόψουν το τσιγάρο όπως έγινε και σε άλλες χώρες, όπου το μέτρο εφαρμόζεται εδώ και χρόνια. Φυσικά χρειάζεται αποφασιστικότητα από τις κυβερνήσεις και επιθυμία τους να δοθεί λύση στο πρόβλημα και όχι υπακοή σε μικροπολιτικές. Η εφαρμογή δε αυτών των κανόνων είναι ΚΑΘΟΛΙΚΗ οπουδήποτε, εκτός της χώρα μας.

Αυτή είναι και η μοναδική λύση για να μεγαλώσουν τα παιδιά μας σε ένα υγιές περιβάλλον χωρίς τοξικές ουσίες που απελευθερώνονται από τον καπνό. Βεβαίως αρκεί να τα σέβονται οι ίδιοι οι γονείς τους και να αποφεύγουν το κάπνισμα – αν δεν το κόψουν – στον ίδιο χώρο. Παρόλο που οι κίνδυνοι είναι ποια κοινώς αποδεκτοί, σχεδόν σε καμία χώρα του κόσμου το νομοθετικό πλαίσιο δεν προστατεύει τα παιδιά από το να εισπνέουν «τα τοξικά απόβλητα» των ενηλίκων. Μόνο στην Αυστραλία, πρόσφατα, ψηφίστηκε νόμος ο οποίος προβλέπει την επιβολή κυρώσεων σε όσους καπνίζουν μέσα σε αυτοκίνητο που επιβαίνουν παιδιά .

Ο πλέον ευάλωτος πληθυσμός στο παθητικό κάπνισμα είναι τα παιδιά. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι επιπτώσεις των τοξικών ουσιών που αφήνει ο καπνός του τσιγάρου βλάπτουν σοβαρά, συχνά ανεπανόρθωτα, την υγεία και την ανάπτυξη τους. Είναι πέρα από κάθε λογική, σοβαρότητα και σεβασμό, η χρήση προϊόντων καπνού σε χώρους όπου βρίσκονται παιδιά.

Και να φανταστεί κανείς ότι υπάρχουν «γονείς» που καπνίζουν ακόμη και στον παιδότοπο που πηγαίνουν τα παιδιά τους.  Άσε δε το αυτοκίνητο….. ντουμάνι!!! Οι καταστροφικές συνέπειες του παθητικού καπνίσματος ξεκινούν από την εμβρυική ζωή. Πρόσφατες έρευνες, έχουν δείξει ότι οι τοξικές ουσίες του καπνού απορροφούνται από τις εγκύους, διαπερνούν τον πλακούντα και συσσωρεύονται στο έμβρυο, με αποτέλεσμα να μεγαλώνουν οι πιθανότητες προκλήσεων καρκίνου των νεφρών και της ουροδόχου κύστης όταν αυτά θα μεγαλώσουν. Είναι τουλάχιστον (επιεικώς) απαράδεκτο, να βλέπουμε μέλλουσες μητέρες με το τσιγάρο στο χέρι, συχνά έξω από τα μαιευτικά ιατρεία ή ακόμα και σε χώρους παιδικού παιχνιδιού.! (λόγω δουλειάς έχω αρκετά παραδείγματα, δυστυχώς). Αυτό δείχνει ότι αδιαφορούν για την ζωή του ίδιου τους του παιδιού που κυοφορούν ή έφεραν στη ζωή, συχνά με περισσότερες της μιας προσπάθειας λόγω προβλημάτων υπογονιμότητας.

Ακόμη πιο σοβαρά είναι τα συμπεράσματα που έχουν βγει για τα βρέφη των οποίων οι μητέρες τους καπνίζανε κατά την διάρκεια του θηλασμού ή της εγκυμοσύνης. Στα ούρα των βρεφών αυτών βρέθηκε τόση ποσότητα κοτινίνης όση και στην μητέρα που κάπνιζε. (φανταστείτε και τις ανάλογες βλάβες). Ανάλογα είναι τα συμπεράσματα και για τα βρέφη που οι μητέρες τους ήταν παθητικές καπνίστριες, είτε λόγω συμβίωσης με καπνιστή, είτε λόγω εργασιακού περιβάλλοντος . Έτσι, δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη αιτία θανάτου σε παιδιά ηλικίας από 1 μήνα έως 1 έτος είναι το παθητικό κάπνισμα. Οι βλαβερές του συνέπειες έχουν συνδεθεί με το σύνδρομο του αιφνίδιου θανάτου βρεφών αλλά και με προβλήματα συμπεριφοράς στην παιδική ηλικία όπως η υπερκινητικότητα και η έλλειψη προσοχής.

Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες οι οποίες κάπνιζαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι πιο πιθανό να έχουν βάρος κάτω του φυσιολογικού ή να γεννηθούν με πρόωρο τοκετό. Επίσης έχουν την τάση να αρρωσταίνουν συχνότερα, να κλαίνε περισσότερο και να κοιμούνται λιγότερο από τα μωρά που γεννιούνται από μη καπνίστριες μητέρες.

 

Εξίσου απογοητευτικά είναι και τα συμπεράσματα για τα νήπια από 2 ως 5 ετών.

Τα παιδιά των οποίων οι γονείς καπνίζουν είναι πολύ πιθανό να πάθουν πνευμονία και βρογχίτιδα στον πρώτο χρόνο της ζωής τους σε σύγκριση με τα παιδιά των μη καπνιστών γονέων. Επίσης είναι πολύ πιθανό να υποφέρουν από πολύ συχνές και σοβαρές κρίσεις άσθματος. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι όταν εκτίθενται στον καπνό απορροφούν νικοτίνη 6 φορές παραπάνω από τα μεγαλύτερα παιδιά ηλικίας από 9 ως 14 ετών. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον όπου οι γονείς τους καπνίζουν έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από αναπνευστικές παθήσεις και να αναπτύξουν άσθμα, την πιο συνηθισμένη ασθένεια του παθητικού καπνιστή. Μόνο στη Μεγάλη Βρετανία υπολογίζεται πως πάνω από 5.000 παιδιά προσβάλλονται από άσθμα επειδή καπνίζουν οι γονείς τους ενώ κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο νοσηλεύονται πάνω από 17.000 παιδιά κάτω των 5 ετών, εξαιτίας ασθενειών που οφείλονται στο παθητικό κάπνισμα. Πριν από περίπου τέσσερα χρόνια πραγματοποιήθηκε μια από τις μεγαλύτερες και περιεκτικότερες έρευνες σε διάφορες χώρες της Ευρώπης κατά την οποία εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, οι μακροχρόνιες επιδράσεις του καπνού στα παιδιά.

Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 300.000 άνθρωποι οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι: τα παιδιά που εισπνέουν καπνό καθημερινά και για πολλές ώρες κινδυνεύουν 3,63 φορές περισσότερο να προσβληθούν από καρκίνο των πνευμόνων σε σύγκριση με παιδιά που μεγάλωσαν σε άκαπνο περιβάλλον (τελικά δεν σεβόμαστε τα παιδιά μας!!!). Το αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και εάν οι γονείς αποφασίσουν να καπνίσουν μόνο έξω από το σπίτι, αυτό δεν προστατεύει 100% τα παιδιά τους. Ο καπνός και τα δηλητηριώδη στοιχεία που περιέχει, μεταφέρονται από τους καπνιστές είτε με τα μαλλιά είτε με τα ρούχα τους, όταν αυτοί επιστρέφουν στο σπίτι. Φανταστείτε ότι η τετράωρη έκθεση σε ένα κλειστό μπαρ ή καφέ, ισοδυναμεί με συμβίωση με καπνιστή για ένα μήνα (Nebot et al., 2005). Πρόκειται για μια καινούργια σχετικά διαπίστωση που με την σειρά της έχει δημιουργήσει μια καινούργια ορολογία. Ορίζεται σαν τριτογενές κάπνισμα και σαν όρος περιγράφει τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν οι καπνιστές, μεταφέροντας άθελα τους τις τοξίνες του καπνού. Τριτογενής καπνός είναι αυτό που μυρίζουμε όταν ένας καπνιστής μπει σε μικρό κλειστό χώρο ακόμη και όταν έχει σβήσει το τσιγάρο του. Δυστυχώς τρέφουμε αυταπάτες ότι καπνίζοντας εκτός του χώρου δεν μεταφέρουμε βλαβερές ουσίες στους οικείους.

Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας τα παιδιά που οι γονείς τους δεν καπνίζουν μέσα στο σπίτι, έχουν μέχρι και οκτώ φορές μεγαλύτερη ποσότητα νικοτίνης στον οργανισμό τους από τα παιδιά που οι γονείς τους δεν καπνίζουν καθόλου. Στην ίδια έρευνα που δημοσιεύτηκε πριν από μερικά χρόνια στην ιστοσελίδα του περιοδικού Nature ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Μάτ, υποστηρίζει ότι μπορεί μεν οι γονείς να προστατεύουν τα παιδιά τους εάν καπνίζουν έξω από το σπίτι αλλά κάνουν λάθος «αν πιστεύουν ότι αυτό θα προστατεύσει πλήρως τα παιδιά τους από την έκθεση στο καπνό.»